Սիսիանի պատմության թանգարանում կարող եք մասնակցել «Նախշերի լեզուն․ գորգեր» ինտերակտիվ կրթական ծրագրին և բացահայտել Սյունիք-Արցախյան գորգերի տեղը Սյունիքի կենցաղում, ինչպես նաև ծանոթանալ թանգարանում պահվող գորգերի նմուշներին, որոնց նախշերը պարունակում են բնության, կենդանական ու բուսական աշխարհի և հավատալիքների տարրեր:
Տեղեկությունների և գրանցման համար զանգահարեք +374(33) 48 16 06:
Հոկտեմբերի 25-ին Մանկական զբոսայգում տեղի ունեցավ համերգ՝ նվիրված Հայրիկ Մուրադյանի 120-ամյակին։ Բեմում էին փոքրիկ երգիչները՝ Հայրիկի սիրված երգերի կատարմամբ։
Հանդիպման ընթացքում ներկայացվեց նաև Կայթ հանգույցի նոր նախագիծը՝ «Հայրիկն ու Աղվեսիկը», որտեղ հին մեղեդիները նոր շունչ են ստանում Աղվեսիկի հեքիաթային աշխարհում։ Իսկ օրն ամփոփվեց ազգային պարերով՝ Թագպար նվագախմբի նվագակցությամբ։
Համերգն իրականացվեց Երևանի քաղաքապետարանի աջակցությամբ։
«Աննիա»-ն և «Նարեկացի» արվեստի միությունը Արցախից տեղահանված մեր հայրենակիցներին և գործազուրկ կանանց հրավիրում են Մարաշի հյուսված կարի դասընթացի։
Դասընթացի տևողությունը՝ 10 դաս, վայրը՝ «Նարեկացի» արվեստի միություն, ժամը՝ յուրաքանչյուր երեքշաբթի և կիրակի՝ ժամը 15:30-17:30, դասընթացի մեկնարկը՝ նոյեմբերի 2, տարիքային սահմանափակումը՝ 18 տարեկանից բարձր, մասնակցությունը՝ անվճար։ Տեղերը սահմանափակ են։
Դասընթացն ուղեկցվելու է տնային աշխատանքներով, պահանջելու է ամենօրյա աշխատանք, ինչպես նաև առցանց հասանելիություն։
Հոկտեմբերի 22-ին ԵՊՀ հայ արվեստի պատմության և տեսության ամբիոնի գիտական սեմինարների շրջանակում տեղի ունեցավ Արտո Թավուքչյանի դասախոսությունը՝ «Հայկական գորգարվեստի ազգային առանձնահատկությունները» թեմայով։
Հանդիպման ընթացքում բացահայտվեցին հայկական գորգերի առանձնահատկությունները, ազգային տարրերը, և դրանց իմաստները։
Հոկտեմբերի 18-ին տեղի ունեցավ Ղափամա Փառատոն 2025-ը՝ Շիրակի մարզի Նոր Կյանք գյուղում։ Փառատոնը հրավիրել էր բոլորին համտեսելու հայկական ազգային խոհանոցի անկրկնելի ուտեստները, բացահայտելու ձեռագործ վարպետների ստեղծագործությունները և զգալու հայ ժողովրդի հարուստ մշակութային ժառանգության շունչը։
Փառատոնն իրականացվել է ՀՀ ԷՆ Զբոսաշրջության կոմիտեի աջակցությամբ։
Հոկտեմբերի 17-ը Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության միջազգային օրն է: Օրվա կապակցությամբ ԿԳՄՍ նախարարությունը 8-12-րդ դասարանների աշակերտների շրջանում հոկտեմբերի 3-9-ը հայտարարել էր մրցույթ` «Հայաստանի ոչ նյութական մշակութային ժառանգությունը» խորագրով: 7 օրվա ընթացքում մրցույթին մասնակցել է շուրջ 1700 աշակերտ:
ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանն այսօր հաղթող աշակերտներին հանձնել է շնորհակալագրեր և խրախուսական նվերներ: Միջոցառումը տեղի է ունեցել Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստների թանգարանում: Ներկա է եղել նաև նախարարի տեղակալ Ալֆրեդ Քոչարյանը:
Ժաննա Անդրեասյանը շնորհավորել է դպրոցականներին տոնի և մրցույթում հաղթելու կապակցությամբ՝ հույս հայտնելով, որ անկախ մրցույթներից՝ մեր հանրության շրջանում Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության օրը նշելու ավանդույթ կձևավորվի.
«Շատ կարևոր է, որ մեր առօրյայի մասը կազմող ոչ նյութական մշակութային ժառանգությունը կարողանանք հստակ ճանաչել, տարբերել և հասկանալ, թե ինչպես պահպանել և զարգացնել այն։ Կարծում եմ՝ մեր հարուստ ոչ նյութական մշակութային ժառանգությունը կարող է դառնալ ներշնչանքի աղբյուր և ստեղծագործական աշխատանքի մոտիվացիա»:
Նախարարն ընդգծել է՝ մրցույթին մասնակցության բարձր ցուցանիշը վկայում է այն մասին, որ ոլորտի նկատմամբ հետաքրքրվածություն կա, որը լավ հիմք է այս ուղղությամբ հետագա անելիքների պլանավորման համար:
«Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանումը, զարգացումն ու հանրահռչակումն առաջնահերթություն են, որն ամրագրված է ՀՀ մշակույթի պահպանության, զարգացման և հանրահռչակման 2023-2027 թվականների ռազմավարությամբ: ՀՀ պետական, ինչպես նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկերում նոր արժեքների համալրումը շարունակական աշխատանք է»,- ասել է նախարարը:
Նա կարևորել է այս գործընթացում հատկապես դպրոցականների ներգրավումը՝ շտեմարաններում անհրաժեշտ տեղեկատվությունը հավաքագրելու և ներառելու տեսանկյունից: Ժաննա Անդրեասյանը կոչ է արել աշակերտներին իրենց ընկերներին ևս ոգևորել՝ մասնակցելու նման նախաձեռնություններին և շնորհակալություն է հայտնել մանկավարժներին շարունակական ջանքերի համար:
Որպես խրախուսական նվեր՝ հաղթողներին հանձնվել են Աստղիկ Իսրայելյանի «Աղ ու հաց» (2023 թ.,) գիրքը և թանգարանի՝ կարպետագործության կամ ազգային երգ ու պարի ուսուցման ծրագրին մասնակցության հնարավորություն:
Գյումրու ժողովրդական ճարտարապետության և քաղաքային կենցաղի թանգարանում հոկտեմբերի 17-ին՝ Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության միջազգային օրը, անցկացվեց վարպետաց դաս՝ Գյումրի քաղաքի դարբին վարպետների կողմից:
Հոկտեմբերի 16-ին՝ Հացի և պարենի համաշխարհային օրվա առթիվ, Երեմյան ընկերությունների խումբը Հայաստանի պատմության թանգարանի հետ համատեղ կազմակերպել էր ժամանակավոր ցուցադրություն՝ «Լավաշի դիմանկարներ․ հայկական հացը ֆոտոպատումներում» վերնագրով։
Ցուցադրության նպատակն էր այցելուներին ևս մեկ անգամ հաղորդակից դարձնել լավաշի ծանոթ և անծանոթ կողմերին՝ ներկայացնելով շուրջ 20 յուրօրինակ դիմագիծ, պատմություն և անուն։ Հացթուխի վարպետությունը և լուսանկարչի հմտությունը միահյուսվել էին՝ ստեղծելով լավաշների շարք, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր գույնը, ձևը և պատմությունը։
«Աղ ու հացի դերը հայկական մշակույթում» խորագրով բանախոսությամբ հանդես եկավ Հայաստանի պատմության թանգարանի ազգագրության բաժնի գիտաշխատող Աստղիկ Իսրայելյանը, իսկ հացին նվիրված ծիսական երգերի կատարումներով՝ «Ակունք» ազգագրական համույթը։
Հոկտեմբերի 17-ը հռչակվել է Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության միջազգային օր՝ համաձայն 2023 թ. ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր համաժողովի 42-րդ նստաշրջանում ընդունված որոշման:
Նախաձեռնության շրջանակում արդեն երկրորդ տարին է՝ Հայաստանում նշվում է այդ խորհրդանշական օրը՝ արժևորելով ոչ նյութական մշակութային ժառանգության դերը հասարակության հոգևոր, մշակութային և ստեղծագործական ոլորտներում։
Տոնական միջոցառումները տարեցտարի ընդլայնվում են՝ ընդգրկելով ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ոլորտում գործող պետական և հասարակական կառույցների, ստեղծագործական խմբերի ու անհատ կրողների։ Այս կերպ առավել ընդգծվում է ժառանգության պահպանության, փոխանցման և հանրահռչակման կարևորությունը, ինչպես նաև բարձրացվում է հանրային իրազեկվածությունը մշակութային ժառանգության պահպանության, տարածման և փոխանցման հարցերում։
Այս տարի նախաձեռնությանը միացել էր ՀՀ 10 մարզի 230 համայնքի շուրջ 360 կազմակերպություն՝ պետական կրթական ու մշակութային հաստատություններ, հասարակական կազմակերպություններ և անհատներ։
Օրվա խորհրդին համահունչ՝ համայնքներում անցկացվեցին բազմազան մշակութային միջոցառումներ՝ ցուցահանդեսներ, ներկայացումներ, վարպետության դասեր, պարային և երաժշտական միջոցառումներ, որոնց նպատակն էր արժևորել ՀՀ պետական և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկերում գրանցված ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքները։
ԿԳՄՍ նախարարության ֆինանսական աջակցությամբ իրականացվել է «ՍևանաՑԱՆՑ» ծրագիրը՝ նվիրված ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության կոնվենցիայի միջազգային օրվան
Ծրագրի անցկացվել է ««Սևան» երիտասարդական ակումբ» հասարակական կազմակերպության նախաձեռնությամբ և նպատակ ունի Գեղարքունիքի մարզի երիտասարդների շրջանում տարածել ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանության գաղափարը, խթանել մշակութային և բնապահպանական կրթությունը: Ծրագրին մասնակցել են երիտասարդներ Գեղարքունիքի մարզի Գավառ, Մարտունի, Վարդենիս, Ճամբարակ և Սևան խոշորացված համայնքների 10 բնակավայրից (Սևան, Լճաշեն, Լիճք, Վարդենիկ, Ճամբարակ, Ծովակ, Կուտական, Գավառ, Գանձակ, Սարուխան), որոնք ներգրավվել են բազմաբնույթ մշակութային միջոցառումներում:
Ծրագիրը հագեցած էր տեսական և գործնական կրթական նյութերով, մասնավորապես՝ ներառում էր ինտերակտիվ դասընթաց՝ ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանության, գույքագրման և հանրայնացման մասին թեմաներով։ Դասընթացներում ներառված էին նաև Սևանա լճի կարևորության, հիմնախնդիրների, լճին առնչվող մշակութային ժառանգության և կլիմայի փոփոխության փոխակերպումների վերաբերյալ հարցեր: Ծրագրի գործնական հատվածում տեղի են ունեցել նյութի հավաքագրման հանդիպումներ տեղաբնակ բանասացների հետ, նյութի գրանցման մեթոդաբանության ուսուցում, դասընթացավարների ու ոչ նյութական մշակութային ժառանգության փորձագետի հետ համատեղ դաշտային հետազոտական աշխատանքներ, ինչպես նաև այցելություն Սևան ազգային պարկի թանգարան՝ ծանոթանալու լճի հարակից բնական և մշակութային ժառանգությանը:
Ծրագրի շրջանակում Սևան քաղաքում տեղի է ունեցել «ՍևանաՑԱՆՑ» երիտասարդական կրթական մշակութային եռօրյա ճամբարը, որի ընթացքում մասնակիցները գործնականում կիրառել են ստացած գիտելիքները: Նրանք համայնքներում բանասացներից գրանցել են ոչ նյութական մշակութային ժառանգության 41 տարր, որոնցից մի քանիսը կներառվեն ՀՀ ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ազգային ինվենտորիում:
Ծրագրի ընթացքը լուսաբանող անգլերեն ենթագրերով ֆիլմ է պատրաստվել, որը ներկայացնում է Ճամբարակ համայնքում կենսունակ հայկական ավանդական «Չիլինկի փետ» խաղի գույքագրման ընթացքը:
2025 թ. հոկտեմբերի 17–ին՝ ոչ նյութական մշակութային ժառանգության միջազգային օրը, Սևան քաղաքում տեղի կունենա «ՍևանաՑԱՆՑ» երիտասարդական մշակութային նախաձեռնության շնորհանդեսը:
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կայքում տեղադրված «ՍևանաՑԱՆՑ» ծրագրին կարելի է ծանոթանալ հետևյալ հղումով՝ https://tinyurl.com/32u8yku7