«Հայ ժողովրդի հինավուրց պարերը և թատերական ներկայացումները»

Հայ ժողովրդի հինավուրց պարերը և թատերական ներկայացումները

«Հայ ժողովրդի հինավուրց պարերը և թատերական ներկայացումները»

Ապրիլի 22-ին Հայաստանի պատմության թանգարանի և Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի «Պարարվեստի մանկավարժության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի» ամբիոնի համագործակցությամբ տեղի ունեցավ պ․գ․դ․, պարուսույց, պարագիտության հայկական դպրոցի սկզբնավորող, գիտությունների վաստակավոր գործիչ Սրբուհի Լիսիցյանի «Հայ ժողովրդի հինավուրց պարերը և թատերական ներկայացումները» մենագրության երկրորդ հատորի շնորհանդեսը։

Գիրքը նվիրված է հայ ժողովրդի բազմադարյա պարային, բառային և երաժշտական արվեստներին՝ ներկայացնելով հատկապես 19-րդ դարի վերջից և 20-րդ դարի սկզբից պահպանված ժողովրդական պարերն ու թատերական ներկայացումները։ Գրքի հայերեն հրատարակությունը կյանքի է կոչվել Հակոբ Սողոմոնյանի թարգմանությամբ, իսկ ամբողջ աշխատանքը համակարգել և խմբագրել է պրոֆեսոր Կարեն Գևորգյանը։

Միջոցառմանը ելույթներով հանդես եկան Հայաստանի պատմության թանգարանի տնօրեն, մ․գ․թ․, դոցենտ Դավիթ Պողոսյանը, ԿԳՄՍ նախարարության մշակութային ժառանգության վարչության գլխավոր մասնագետ, արվեստագիտության թեկնածու, էթնոպարագետ Նաիրա Կիլիչյանը, Մանկավարժական համալսարանի պարարվեստի ամբիոնի վարիչ, Հայաստանի ազգային պարարվեստի միության նախագահ, «Բերդ» պարային անսամբլի գեղարվեստական ղեկավար, պրոֆեսոր Կարեն Գևորգյանը, կոմիտասագետ Արթուր Շահնազարյանը և գրող, թարգմանիչ Հակոբ Սողոմոնյանը։

Ժամանակավոր ցուցադրություն ՀՑԹԻ-ում

Ժամանակավոր ցուցադրություն ՀՑԹԻ-ում 

Ժամանակավոր ցուցադրություն ՀՑԹԻ-ում

Ապրիլի 18-ին ՀՑԹԻ-ում տեղի ունեցավ 2025 թ. աշնանը մեկնարկած «Հավաքական հիշողություն. երիտասարդների ներգրավումը համակարգողական (կուրատորական) գործունեության մեջ» (COREM) կրթական ծրագրով նախատեսված ժամանակավոր ցուցադրության բացումը: Ցուցադրության խորագիրն էր «Ինքնություն, հիշողություն և վերապրում. հայ երեխաները ցեղասպանության ընթացքում», որը պատրաստել և իրենց ընկերներին ու ուսուցիչներին էին ներկայացնում ծրագրի մասնակից 27 աշակերտները՝ Երևանի 4 դպրոցներից: Նրանք, ՀՑԹԻ աշխատակիցների մենթորությամբ, նախապես ուսումնասիրել, ընտրել և համադրել էին լուսանկարներ, թանգարանային նմուշներ: Այդ օրը երեխաները ցուցահանդես-վաճառքի էին հանել նաև ծրագրի աշխատարանների ընթացքում իրենց ստեղծած աշխատանքները՝ նուրի և ակլատիզ տիկնիկներ, ազգային նախշերով ձեռագործ գոտիներ ու ծաղկաթերթիկներից պատրաստված վերամշակված թղթեր:

«Հրայրք» ավանդական երգի-պարի խմբի մենահամերգ

«Հրայրք» ավանդական երգի-պարի խմբի մենահամերգ

«Հրայրք» ավանդական երգի-պարի խմբի մենահամերգ

Ապրիլի 16-ին Գյումրու Վ. Աճեմյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում տեղի ունեցավ «Հրայրք» ավանդական երգի-պարի խմբի մենահամերգը՝ «Տուն» խորագրով, որը նվիրված էր խմբի կազմավորման 11-ամյակին:

Համերգի հյուրերն էին «Կարին» ավանդական երգի պարի խումբը՝ ղեկավար Անի Գինոսյանի գլխավորությամբ, և Հայաստանի վաստակավոր արտիստ Արսեն Գրիգորյանը:
Լուսանկարը՝ Տիգրան Մադոյանի։

Քննարկվել են ՀՀ ոչ նյութական մշակութային ժառանգության՝ անհապաղ պաշտպանության կարիք ունեցող և կենսունակ արժեքների առաջարկները

Քննարկվել են ՀՀ ոչ նյութական մշակութային ժառանգության՝ անհապաղ պաշտպանության կարիք ունեցող և կենսունակ արժեքների առաջարկները

Քննարկվել են ՀՀ ոչ նյութական մշակութային ժառանգության՝ անհապաղ պաշտպանության կարիք ունեցող և կենսունակ արժեքների առաջարկները

ԿԳՄՍ նախարարությունում տեղի է ունեցել նախարարին կից ոչ նյութական մշակութային ժառանգության հարցերի մասնագիտական խորհրդի հերթական նիստը:

Նիստը վարել է խորհրդի նախագահ, երաժշտագետ Հռիփսիմե Պիկիչյանը: Հանդիպմանը քննարկվել են Հայաստանի Հանրապետության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության՝ անհապաղ պաշտպանության կարիք ունեցող և կենսունակ արժեքների ցանկերում Հայաստանի տարբեր համայնքների, գիտական և մշակութային կազմակերպությունների ներկայացրած առաջարկները:

Դրանք ներկայացնում են համայնքների ոչ նյութական մշակութային ժառանգության դրսևորումները՝ բնութագրական ավանդույթները, դրանց հետ կապված գիտելիքներն ու հմտությունները, բարքերը, սովորույթները։

Քննարկման ընթացքում մասնագետները մանրամասն վերլուծել են առաջարկները՝ ներկայացնելով նաև իրենց դիտարկումները: Առանձնակի ընդգծվել է դրանց լրացման, հստակեցման և խմբագրման անհրաժեշտությունը։ Մասնավորապես՝ շեշտվել են առաջարկներում ներառված տերմինների, պատմական տեղեկությունների և բնութագրերի հստակեցման պահանջը, ոչ նյութական մշակութային ժառանգության տարրի ընդգծումը:

Խորհրդի անդամները կարևորել են ոչ նյութական մշակութային ժառանգության կրողների և առանձին կազմակերպությունների ջանքերը պահպանման և տարածման ուղղությամբ:

Ամփոփելով նիստը՝ խորհուրդը որոշել է ներկայացված առաջարկների մի մասը մասնագիտական դիտարկումների համաձայն ուղարկել լրամշակման և դիտարկել նոր առաջարկների ստացման հնարավորությունը:

«Աշխատավորի ոգու հնչյունները» համերգ

«Աշխատավորի ոգու հնչյունները» համերգ

«Աշխատավորի ոգու հնչյունները» համերգ

Աշխատանքը հայի համար պարզապես գործ չէ․ այն երգ է, շարժում, ավանդույթ։ Դարերի ընթացքում հայի աշխատանքից ծնունդ են առել ավանդական երգերն ու պարերը, որոնք դարձել են մեր մշակույթի և ինքնության անբաժան մասնիկը։
Մայիսի 14-ին՝ ժամը 19։00-ին, Ժողովրդական երաժշտության և պարի ազգային կենտրոնի Հայաստանի «Ակունք» պետական ազգագրական համույթը կներկայացնի «Աշխատավորի ոգու հնչյունները» խորագրով համերգային ծրագիրը՝ «Առնո Բաբաջանյան» համերգասրահում։
Երաժշտական ղեկավար` Արթուր Շահնազարյան, Ժողովրդական երաժշտության և պարի ազգային կենտրոնի տնօրեն` Արմեն Սարգսյան։

Հ. Հովնանյան ընտանեկան հիմնադրամն ընդունում է դրամաշնորհային հայտեր

Հ. Հովնանյան ընտանեկան հիմնադրամն ընդունում է դրամաշնորհային հայտեր

Հ. Հովնանյան ընտանեկան հիմնադրամն ընդունում է դրամաշնորհային հայտեր

Հ. Հովնանյան ընտանեկան հիմնադրամն ընդունում է դրամաշնորհային հայտեր՝ ուղղված Հայաստանի արվեստի և մշակույթի ոլորտում համակարգերի և ժամանակակից մասնագիտությունների զարգացմանը:
Աշխարհագրությունը՝ առանց սահմանափակումների, նպատակները՝ համակարգային աջակցություն, ոլորտի մասնագետների պատրաստում, արվեստի և մշակույթի գործերի ստեղծում, որոնք ուրվագծում են Հայաստանի մշակութային ինքնությունը։
Ամբողջական հայտերի վերջնաժամկետը՝ հունիսի 30, 2026թ.։
Դիմելու ընթացակարգն ունի երեք փուլ, տեղերը սահմանափակ են, մանրամասներին կարող եք ծանոթանալ հղումով․ – Հ․ Հովնանյան ընտանեկան հիմնադրամ

«Ծառզարդար» կրթական ծրագիր

«Ծառզարդար» կրթական ծրագիր 

«Ծառզարդար» կրթական ծրագիր

Գյումրու ժողովրդական ճարտարապետության և քաղաքային կենցաղի թանգարանում մարտի 29-ին անցկացվեց «Ծառզարդար» կրթական ծրագիրը։ Հետաքրքիր և ստեղծագործական հանդիպման ընթացքում մասնակիցները ծանոթացան Ծառզարդարի պատմությանն ու տոնի խորհրդաբանությանը, միասին պատրաստեցին գեղեցիկ ծաղկե պսակներ՝ օրվա խորհրդին համահունչ։

«Երգենք ու պարենք մայրենիով» մրցույթի հաղթողները պարգևատրվել են

«Երգենք ու պարենք մայրենիով» մրցույթի հաղթողները պարգևատրվել են

«Երգենք ու պարենք մայրենիով» մրցույթի հաղթողները պարգևատրվել են

Հայաստանի ազգային պատկերասրահում տեղի է ունեցել «Երգենք ու պարենք մայրենիով» խորագրով հեղինակային տեսանյութերի մրցույթի հաղթող և խրախուսման ներկայացված մասնակից դպրոցների պարգևատրման արարողությունը:

Մրցույթը կազմակերպվել էր ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության և Լեզվի կոմիտեի համատեղ ջանքերով՝ Մայրենի լեզվի միջազգային օրվա առթիվ: Մրցույթին մասնակցել է շուրջ 500 դպրոց, հաղթող է ճանաչվել 10 դպրոց, խրախուսվել են նաև ազգային փոքրամասնությունների մշակույթը ներկայացնող 2 հաստատություններ:

Պարգևները հանձնել են ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը և Լեզվի կոմիտեի նախագահ Սիրանուշ Դվոյանը: Դպրոցները պարգևատրվել են ԿԳՄՍՆ շնորհակալագրերով, Ավետիք Իսահակյանի 150-ամյակի շրջանակում տպագրված պատկերագրքով ու գեղարվեստական գրքերով:

ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը ողջունել է ներկաներին՝ շնորհակալություն հայտնելով նմանօրինակ մրցույթներին ակտիվ մասնակցելու և հետաքրքրություն ցուցաբերելու համար:

«ԿԳՄՍ նախարարության նախաձեռնած այսպիսի մրցույթների նպատակն է առանձնահատուկ տեսանելի դարձնել նախ Մայրենիի օրը, ինչպես նաև խթանել ու խրախուսել, որ մեր սովորողներն ավելի շատ ճանաչեն ազգային մշակույթը, սովորեն կարևոր իրադարձությունների մասին՝ որպես յուրօրինակ կրթական գործընթաց»,- ասել է նախարարը՝ շնորհակալություն հայտնելով դպրոցներին՝ ակտիվ մասնակցության և ներկայացված հետաքրքիր տեսանյութերի համար։

Նրա խոսքով՝ դպրոցների ներկայացրած տեսանյութերն ընդգծել են Մայրենի լեզվի օրվա խորհուրդը, մայրենի լեզուների բազմազանությունը և տարբերությունները, որոնք հարստացնում են մեր երկրի մշակութային կյանքը։

Շնորհակալական խոսքով են հանդես եկել նաև աշակերտներն ու ուսուցիչները: Նրանք հատկապես կարևորել են մրցույթի շրջանակում ավանդականը նորովի ներկայացնելու, իրենց ստեղծագործական ներուժն ի ցույց դնելու հնարավորության և այդկերպ՝ սովորողներին ոգևորելու համար:

Միջոցառման մասնակից աշակերտները հանդես են եկել կատարումներով՝ ներկայացնելով ազգային երգի, երաժշտության ստեղծագործություններ, իսկ Երևանի լսողության խանգարումներ ունեցող երեխաների հատուկ կրթահամալիրի սաները ներկաներին սովորեցրել են ժեստերի լեզվով բարևել և շնորհակալություն հայտնել:

Օրվա շրջանակում Ազգային պատկերասրահում աշակերտների համար կազմակերպվել է շրջայց բոլոր ցուցասրահներում: Նախարար Ժաննա Անդրեասյանը ևս ծանոթացել է ցուցադրություններին:

Հայաստանի ազգային պատկերասրահում նախարարը և դպրոցականները ծանոթացել են նաև Գրիգոր Աղասյանի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված «Հնչող պատկերներ» լայնածավալ հետահայաց ցուցահանդեսին, (VR) գործիքների միջոցով հայտնվել Գրիգոր Աղասյանի արվեստանոցում՝ կատարելով վիրտուալ շրջայց։

«Հյուսված ինքնություն» ցուցադրություն

«Հյուսված ինքնություն» ցուցադրություն 

«Հյուսված ինքնություն» ցուցադրություն

Մարտի 10-ին Լոռի-Փամբակի երկրագիտական թանգարանում բացվեց բնօրինակ տարազների ցուցադրություն` Սարդարապատի հերոսամարտի հուշահամալիր, Հայոց ազգագրության և ազատագրական պայքարի պատմության թանգարանի հետ համատեղ։ Ցուցադրությունը նվիրված է Կանանց միջազգային օրվան։

Համերգային ծրագրով հանդես եկան Երևանի Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտամանկավարժական քոլեջի սաները։

«Համբերանքի խնձորներ կամ հեքիաթի թանգարանային կեցությունը» բանախոսություն

«Համբերանքի խնձորներ կամ հեքիաթի թանգարանային կեցությունը» բանախոսություն 

«Համբերանքի խնձորներ կամ հեքիաթի թանգարանային կեցությունը» բանախոսություն

Մարտի 10-ին ԵՊՀ պատմության թանգարանում տեղի ունեցավ «Համբերանքի խնձորներ կամ հեքիաթի թանգարանային կեցությունը» թեմայով բանախոսություն։ Բանախոսությամբ հանդես եկավ ԵՊՀ պրոֆեսոր, հեքիաթագետ, «Հարի Փոթեր» վիպաշարի թարգմանիչ Ալվարդ Ջիվանյանը։ Բանախոսը ժողովրդական հեքիաթներին անդրադարձավ նոր դիտանկյունից՝ ներկայացնելով դրանց արդիական ընկալման հնարավորությունները, մասնավորապես հեքիաթի և թանգարանի աղերսները։

Ժողովրդական հեքիաթը, որպես ոչ նյութական ժառանգության մաս, ենթակա չէ թանգարանացման։ Այնուհանդերձ հեքիաթ-թանգարան առնչությունն անտեսել հնարավոր չէ. հեղինակային հեքիաթը կարող է մուտք գործել թանգարան` ենթարկվելով տարաբնույթ փոխակերպումների և վերամարմնավորվելով ու վերստեղծվելով որպես նկարազարդում, քանդակ, սպասքի պարագաներ, հրուշակեղենի գունագեղ փաթեթավորում: Առանձին դեպքերում թանգարանն է հանդես գալիս որպես հեքիաթի և հրաշապատում այլ զրույցների, իրադարձությունների յուրատիպ միջավայր: