Հուլիսի 19-20-ին Sasons Park-ում (Մաշտոցի 15/5) տեղի ունեցավ Հայկական մշակութային փառատոնը, որի շրջանակում տեղի ունեցան ինչպես ժամանակակից արվեստի ցուցադրություններ, այնպես էլ տարազների ցուցադրություն՝ Տերյան մշակութային կենտրոնի մասնակցությամբ, թատերական ներկայացումներ, երաժշտական երեկոներ, հայկական խոհանոցի և հայ արտադրողների տաղավարների ներկայացում և այլն։
Հուլիսի 16-ին Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտում տեղի ունեցավ «ԿԱԶԱ» շվեյցարական մարդասիրական հիմնադրամի կողմից կազմակերպված «Սերունդներ կամրջող. մշակութային ժառանգության պահպանում և դիմակայունության ամրապնդում» ծրագրի ամփոփիչ միջոցառում-փառատոնը։
Միջոցառման նպատակն էր՝ ամփոփել «Սերունդներ կամրջող» ծրագիրը, ներկայացնել դրա արդյունքները, ինչպես նաև խթանել համագործակցությունը և փորձի փոխանակումը մշակութային կրթության ոլորտի մասնագետների միջև։ Նախատեսված էին նաև ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ոլորտների աշխատարաններ։
«ԿԱԶԱ» հիմնադրամն իրականացնում է մշակութային ինքնության պահպանմանն ու տարածմանն ուղղված այս ծրագիրը 2025թ.-ի հունվարից՝ ֆրանսիական L’Œuvre d’Orient կազմակերպության հետ համագործակցությամբ։ «Սերունդներ կամրջող» ծրագրի նպատակն է կրթական ծրագրերի և նախաձեռնությունների միջոցով երիտասարդների մոտ ձևավորել հետաքրքրություն, արժևորում և պատասխանատվության զգացում՝ որպես ոչ նյութական մշակութային ժառանգության կրողներ ու պահապաններ՝ նպաստելով դրա պահպանմանը, փոխանցմանը և սերունդների միջև մշակութային կամուրջների վերականգնմանը: Ծրագրի բաղադրիչներն են երիտասարդների և ուսուցիչների հետ աշխատանքը, մանկական պատկերազարդ գրքի ստեղծումը, մարզային աշխատարանների իրականացումը և ծրագիրն ամփոփող միջոցառում-փառատոնը։
«Ջավախք» հայրենակցական-բարեգործական ՀԿ-ի և ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանման ծրագրերի» աջակցությամբ «Տոներն Ախալցխայում» ծրագրի ղեկավար Նարինե Սիրականյանը և ծրագրի կամավորական Սերգեյ Նահապետյանն այցելեցին Ասպինձայի շրջանի Դամալա գյուղ, որտեղ հանդիպեցին և տոների մասին զրուցեցին գյուղի տարբեր տարիքի բնակիչների հետ։ Դամալան Ասպինձայի շրջանի միակ հայկական գյուղն է, որը հարուստ պատմություն ունի:
Գավառ համայնքի Սարուխան բնակավայրի արվեստի դպրոցում տեղի ունեցավ կերպարվեստի բաժնի գորգագործ սաների գորգերի կտրման հանդիսավոր արարողությունը: Այն ուղեկցվեց հայկական գորգի և գորգագործության մասին տեղեկությունների ներկայացմամբ, շնորհակալագրերի հանձնմամբ և պարարվեստի բաժնի սաների կատարումներով:
Գորգի կտրման արարողությանը դպրոցի տնօրինության, ուսուցիչների և ծնողների հետ մասնակցում էին նաև «Ժողովրդական արվեստի հանգույց» հիմնադրամի «Տորքի որդեգրում» ծրագրի դասընթացավարներ Լիլիթ Պերոկլյանը և Դիաննա Հովհաննիսյանը:
Դպրոցի կերպարվեստի բաժնում գորգագործություն ուսուցանվում է վերջին վեց ամիսների ընթացքում, գորգագործություն դասավանդում է Նազիկ Կարապետյանը: Անցած տարի նա մասնակցել է «Ժողովրդական արվեստի հանգույց» հիմնադրամի կողմից կազմակերպված «Տորքի որդեգրում» ծրագրին և գորգագործության հմտություններն այժմ փոխանցում է իր սաներին: Ծրագիրն իրականացվել է չորսամսյա անվճար դասընթացների շրջանակում՝ Գավառի գեղարվեստի դպրոցի տնօրինության նախաձեռնությամբ և Գավառի համայնքապետարանի աջակցությամբ: Դասընթացներին մասնակցել են Գավառ համայնքի արվեստների դպրոցների ուսուցիչներ և գորգագործությամբ հետաքրքրվածներ:
Նոր ձևաչափ՝ թանգարանային ոլորտում. հուլիսի 3-ին տեղի ունեցավ Ժողովրդական արվեստների թանգարանի հուշանվերային խանութի և սպասասրահ-սրճարանի բացման պաշտոնական արարողությունը: Բացմանը ներկա էին ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ Ալֆրեդ Քոչարյանը, Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար, արտակարգ և լիազոր դեսպան Ն.Գ. պարոն Վասիլիս Մարագոսը, ՀԲԸՄ Հայաստանի նախագահ Վազգեն Յակուբյանը, ՀԲԸՄ «ԿԱՏԱՊՈՒԼՏ Ստեղծարար աքսելերացիոն» ծրագրի թիմը և այլ բարձրաստիճան հյուրեր:
Սա բազմակողմ արդյունավետ համագործակցության մի օրինակ է, որն ուղղված է ոչ միայն թանգարանային կյանքի զարգացմանը, այլև բերելու է մշակութային, սոցիալական և տնտեսական դրական փոփոխություններ:
Թանգարանի հուշանվերային խանութում այցելուները կարող են ձեռք բերել ժողովրդական արվեստի ոլորտի բազմաթիվ ուշագրավ նմուշներ, այդ թվում՝ ժողովրդական վարպետների ձեռքի աշխատանքներ։
Նախագիծն իրականացվել է Եվրոպական միության աջակցությամբ «ԿԱՏԱՊՈՒԼՏ Ստեղծարար աքսելերացիոն» ծրագրի շրջանակում, որն իրականացվում է ՀԲԸՄ հիմնադրամի (Հայաստան) և «Քրիեյթիվ Արմենիա» մշակութային հիմնադրամի հետ համատեղ: Թանգարանն իր խորին շնորհակալությունն է հայտնում նաև նախագծի հովանավոր ՖԼԵՔՍԻԹՐԻ կահույքի արտադրամասին:
Գյումրու ժողովրդական ճարտարապետության և քաղաքային կենցաղի թանգարանում վերաբացվել է «Ալեքսանդրապոլի խոհանոցային մշակույթը» ժամանակավոր ցուցահանդեսը, որտեղ կարող եք ծանոթանալ 19-րդ դարի ալեքսանդրապոլցու խոհանոցային մշակույթին:
«Վարը Վարենկ» նախաձեռնությունը հուլիսի 6-ին բոլորին հրավիրում է Մեղրաձոր։ Այս հանդիպման առանցքում հայ կինն է՝ Մամիկը, ով ներկա կլինի ոչ թե որպես խորհրդանիշ, այլ՝ կենդանի մասնակից, արարող ուժ ու շարունակող շունչ։ Միջոցառմանը բնության գրկում կսովորեք ազգային պարեր, կերգեք, կբացահայտեք մոռացված արհեստները և խաղերը։ Մուտքն ազատ է։ Գործելու է Երևան–Մեղրաձոր–Երևան և Վանաձոր–Մեղրաձոր–Վանաձոր ուղևորափոխադրում: Տեղերը սահմանափակ են․ ամրագրե՛ք Ձեր տեղը. Երևան–Մեղրաձոր–Երևան https://forms.gle/esmpr7qy7g915y4G9
Վանաձոր–Մեղրաձոր–Վանաձոր https://forms.gle/xSNZ3XWJWsKh52ix7 ։
«Մեր երգերը և մենք» նախաձեռնության՝ հայկական ազգային երգերի հերթական բաց դասը նվիրված է լինելու Շիրակ աշխարհում ծնունդ առած պարերգերին։ Հյուրն է լինելու ավանդական մշակույթի մեծ գիտակ, երաժշտության ուսուցչուհի Մարինե Մկրտչյանը և «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի ուսուցչական երգեցիկ խումբը։
Հանդիպումը՝ հունիսի 29-ին, ժամը 19։30-ին, Կամերային երաժշտության ազգային կենտրոնի հարակից այգում (Իսահակյան 1)։ Մասնակցությունն, ինչպես միշտ, անվճար է։ Միջոցառմանը մասնակցության համար երգել իմանալը պարտադիր չէ․ ժողովրդական երգերը բոլորինն են․ դրանք կարող է երգել յուրաքանչյուրը՝ անկախ ձայնային տվյալներից։
Ամսվա վերջին ուրբաթ օրը «Կարին» ավանդական երգի-պարի խումբը և «Գաֆէսճեան» արվեստի կենտրոնը հրավիրում են բոլոր ցանկացողներին սովորելու հայկական ավանդական պարեր:
Պարային հանդիպումը տեղի կունենա հունիսի 27-ին՝ ժամը 18:30-ից մինչև 21:00-ն, «Գաֆէսճեան» քանդակների պարտեզում (Կասկադ):
Մուտքն ազատ է բոլորի համար:
Դարեր շարունակ ավանդական պարը մարդու կենսագործունեության անբաժան մաս է եղել, փոփոխվել և զարգացել է մարդուն և նրա կենսակերպին համընթաց, ուստի կրում է ազգի բնութագրիչները՝ մտածելակերպը, ապրելակերպը, արժեքներն ու առաքինությունները, բարքն ու քաղաքակրթության աստիճանը, մի խոսքով՝ ինքնությունը: Այս գաղտնագրված ինքնության պահպանումն ու փոխանցումը առանցքային դեր ունի սերունդների ձևավորման և ազգի ապագայի կերտման գործում:
«Կաքավագիր» ակումբն այս ուսումնական տարվա ընթացքում ուսումնասիրել է պարագետ, բանահավաք, ինչպես նաև ակումբի հիմնադիր Գագիկ Գինոսյանի մշակած «պարի կենսաշրջանը»՝ պարն առաջնային կրողից ժողովրդին վերադարձնող մոդել-ռազմավարությունը։ Այն բաղկացած է 4 փուլերից՝ պարի գրառում առաջնային կրողից, մշակում/վերականգնում, բեմականացում ու բեմական կատարում և վերաիմաստավորված պարի վերադարձ ժողովրդին։ Մոդելը հայ ավանդական պարերի պահպանումը և վերջնարդյունքում դրանց փոխանցումը՝ վերադարձը ժողովրդին, դարձնում է կառուցվածքավորված և համակարգված գործընթաց։
Հունիսի 26-ին՝ ժամը 18։00-ին, «ՎԱՆ» բիզնես կենտրոնում ակումբի անդամները կներկայացնեն մոդելի յուրաքանչյուր փուլը։
Միջոցառումը կազմակերպվում է հայ էթնոպարագիտության հիմնադիր Սրբուհի Լիսիցյանի ծննդյան օրվան ընդառաջ։
Մուտքն ազատ է։