teghi-unecav-uduli-tolmayi-11rd-paratony

Տեղի ունեցավ «Ուդուլի» տոլմայի 11-րդ փառատոնը

«Ուդուլի» տոլմայի 11-րդ փառատոնը  տեղի ունեցավ «Զվարթնոց» պատմամշակութային արգելոց-թանգարանում:

Այս տարի փառատոնն ուներ 27 մասնակից թիմ, ներկայացված էին ավանդական եւ հանրության լայն շերտին անծանոթ տոլմայի ավելի քան 70 տեսակ՝ ձկան, կարտոֆիլի, կանեփով։

Թիմերից մեկը պատրաստեց 193 մետր երկարությամբ տոլմա՝ գերազանցելով նախորդ փառատոնի ցուցանիշը, որտեղ պատրաստվել էր 100 մետր երկարությամբ տոլմա:

Ժյուրին որոշեց «Լավագույն համ», «Լավագույն տեսք», «Լավագույն մտահղացում» անվանակարգերում հաղթողներին, իսկ այցելուների քվեարկությամբ որոշվեց լավագույն տաղավարը:

Փառատոնին մասնակցում էին ռեստորաններ, սպասարկման ոլորտի ներկայացուցիչներ, ուսումնական հաստատություններ, անհատներ:

Այս տարին յուրահատուկ էր նաեւ բազմազանությամբ. որոշ տաղավարներում  տեղի ունեցան ինչպես տոլմայի, այնպես էլ  փախլավայի, լավաշի թխման, կավագործության, ծաղկի թերթերից թղթի պատրաստման եւ այլ վարպետաց դասեր։

Ամբողջ ընթացքն ուղեկցվեց ազգային երգ ու պարով, քոչարու վարպետաց դասով։

Փառատոնը կազմակերպվել էր «Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման եւ պահպանման» ՀԿ-ի կողմից՝ Վաղարշապատի համայնքապետարանի աջակցությամբ։

Դուդուկ

Դուդուկը և դրա երաժշտությունը

Դուդուկը Հայաստանում հայտնի է հնագույն ժամանակներից։ Դուդուկի և դրա նախատիպերի մասին բազմաթիվ

վկայություններ կան հայ պատմիչների աշխատություններում, միջնադարյան մանրանկարներում, ինչպես նաև տապանաքարերի պատկերաքանդակներում։

Հայկական դուդուկի երաժշտությունը դեռ 2005 թ. ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն հռչակել է Մարդկության բանավոր և ոչ նյութական մշակութային ժառանգության գլուխգործոցներից մեկը, և 2008 թ. «Դուդուկն ու իր երաժշտությունը» վերնագրով հայկական ոչ նյութական մշակութային ժառանգության տարրն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում։

Դուդուկ հայկական նվագարանը և դրա երաժշտությունը հայկական ժողովրդական երաժշտական մշակույթի բնութագրական դրսևորումներից է, այն տարածված ու կենսունակ է ոչ միայն նվագարանային կատարողական արվեստում, այլև հասարակության մեջ՝ ընտանիքներում, համայնքներում, մշակութային, կրթական տարբեր կազմակերպություններում։

Դուդուկի պատրաստման և կատարողական ավանդույթը հայկական մշակույթում երբեք չի ընդհատվել և աստիճանաբար զարգանալով՝ ժողովրդականից վերաճել է մասնագիտական արվեստի (Մ. Մարգարյան, Վ. Հովսեփյան, Լ. Մադոյան, Մ. Մալխասյան, Ջ. Գասպարյան, Գ. Դաբաղյան, Ա. Բախտիկյան, Գ. Մինասով և այլք)։

Ամենատարածված ժողովրդական նվագարաններից է, որը ջերմ

ընդունելություն է գտել աշխարհի տարբեր ծայրերում։ Հայ դուդուկահար վարպետների դպրոցներում ուսանում են տարբեր ազգերի երաժիշտներ։

Նվագարանը պարբերաբար հնչում է թե՛ ժողովրդական

տոների, ծեսերի ու ժամանցիընթացքում, թե՛ դասական,

էստրադային ու ջազային համերգների երգացանկերում։

Նվագարանի համար հատուկ ստեղծագործություններ են գրել

տարբեր ոճերում ստեղծագործող կոմպոզիտորներ (Ա. Տերտերյան, Վ. Շարաֆյան, Ռ. Ալթունյան, Յու. Գևորգյան, Ա. Ոսկանյան, Ա. Սաթյան և այլք)։ Դուդուկը հնչում է հոլիվուդյան հանրահայտ կինոնկարներում՝ «Քրիստոսի վերջին փորձությունը», «Սպարտակ», «Կալիգուլա», «Գլադիատոր»,

«Եվգենի Օնեգին»։ Նվագարանը հաճախ հնչում է փողային

եռյակում (դուդուկ, դամ, դհոլ) և ժողովրդական գործիքների

խմբերում։

hyusaco-masunqner

«Հյուսածո մասունքներ․ գորգ և տարազ» խորագրով լուսաձայնային ինստալացիա-ցուցադրություն

Հունիսի 23-ին՝ ժամը 21։00-22։00-ն Հանրապետության հրապարակում՝ Հայաստանի պատմության թանգարանի մուտքի մոտ տեղի կունենա «Հյուսածո մասունքներ․ գորգ և տարազ» խորագրով լուսաձայնային ինստալացիա-ցուցադրությունը։ Թանգարանի ազգագրական ֆոնդից կներկայացվի շուրջ 9 տասնյակ նմուշների՝ գորգերի, տարազային համալիրների և արխիվային լուսանկարների թվային մեծածավալ պատկերներների համադրություն։

Նախագիծն իրականացվում է ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության նախաձեռնությամբ և աջակցությամբ:

Հայկական_ասեղնագործության_ուսուցում_Հովհ_Թումանյանի_թանգարանում featured

Հայկական ասեղնագործության ուսուցում Հովհ. Թումանյանի թանգարանում

Հայկական_ասեղնագործության_ուսուցում_Հովհ_Թումանյանի_թանգարանում

Հովհ. Թումանյանի թանգարանը «ԶԱՐԴ» մշակութային ՀԿ-ի հետ համատեղ մեկնարկել է հայկական ասեղնագործության ուսուցման խմբակը, որտեղ ուսանողները, աշակերտներն ու տնային տնտեսուհիները, տարբեր մասնագիտությամբ հայուհիներ հնարավորություն ունեն լավագույն վարպետների օգնությամբ բացահայտելու եւ տիրապետելու ասեղի ու թելի խորհրդավոր գաղտնիքներին։
Դասընթացն անցկացվում է Հովհ. Թումանյանի թանգարանում:
Գրանցվելու և այլ մանրամասների համար կարող եք զանգահարել 010560021 հեռախոսահամարով։

Բանախոսություն_«Հայուհիների_զարդերը_գլխազարդ,_վզնոց_և_կրծքազարդ» featured

Բանախոսություն «Հայուհիների զարդերը. գլխազարդ, վզնոց և կրծքազարդ»

Բանախոսություն_«Հայուհիների_զարդերը_գլխազարդ,_վզնոց_և_կրծքազարդ»

Հունիսի 17-ին` ժամը 17:00-ին, Հայաստանի պատմության թանգարանում տեղի կունենա բանախոսություն` «Հայուհիների զարդերը. գլխազարդ, վզնոց և կրծքազարդ» խորագրով, որը կվարի պ.գ.թ., Հայաստանի պատմության թանգարանի ազգագրության բաժնի ավագ գիտաշխատող Աստղիկ Իսրայելյանը:
Բանախոսության ընթացքում կներկայացվեն Արևելյան և Արևմտյան Հայաստանի տարբեր շրջաններում կիրառված զարդերը, մասնավորապես`գլխազարդեր, վզնոցներ և կրծքազարդեր, կխոսվի դրանց կիրառական նշանակության, խորհրդանշական իմաստի, տարիքային և սոցիալական առանձնահատկությունների մասին:
Նույն օրը «Դրվագներ ինքնության. զարդ» ցուցահանդեսի շրջանակներում թանգարանի նոր ինտերակտիվ ցուցափեղկում կցուցադրվեն զարդերի 10 նմուշներ:
Մուտքը` ցուցադրության տոմսով:

Assyrian-New-Year-Celebration

Ասորիների Նոր տարվա տոնակատարությունը

Ասորիները, 2500 տարի առաջ կորցնելով իրենց պետականությունը գոյատևել են բանավոր խոսքի և էթնիկ մշակույթի շնորհիվ: Դրա վկայությունն է Նոր տարվա տոնակատարությունը, որը աշխարհի ասորիները տոնում են

ապրիլի մեկին: Կոչվում է «խաբ նիսան»: Ըստ լեգենդի՝ Թամուզի և Իշտարի գեղեցիկ սիրո երջանկությունից երկրի երեսին ամեն ինչ ծաղկում է, պայծառանում: Տոնի 5-րդ օրը տոնակատարության մասնակիցները բերում են սայլ-նավը, որի

անունով միչև օրս էլ կոչվում է տոնը` Կառնավալ: Այն նշանավորում է հին տարվա ավարտը և նորի սկիզբը:

Տոնակատարությունն ավարտվում է նրանց հարսանիքով` ապրիլի 1-ին, որը համընկնում է ասորական Նոր տարվան: Այն նշանավորում է հին տարվա ավարտը և նորի՝ սկիզբը:

Այդ տոնակատարությունը ասորիները նշում են համագյուղացիական մատաղով, որը բաժանվում է բոլոր

ընտանիքներին հավասարապես, և, որը ամենակարևոր արարողակարգն է: Այնուհետև տոնը շարունակվում է

երգ ու պարով։ Հատկանշական է «Շեյխանա» պարը, որին

մասնակցում է ամբողջ ժողովուրդը և կարող է տևել մինչև երկու ժամ:

Տոնին ամեն ասորի իր պարտքն է համարում լինել ծննդավայրում, նշել այդ օրը, մասնակցել համայնքի միջոցառումներին, որոնք բազմաբնույթ են` համերգներ, խնջույքներ, այցելություններ հարազատների շիրիմներին:

Նման տոները նպաստում են նաև ասորերենի պահպանմանը և

հասարակության մեջ բարքերի ու սովորույթների արժևորմանը:

ԿԳՄՍՆ_աջակցությամբ_շարունակվում_է_«Ափդեյթ»_ծրագիրը featured

ԿԳՄՍՆ աջակցությամբ շարունակվում է «Ափդեյթ» ծրագիրը

ԿԳՄՍՆ_աջակցությամբ_շարունակվում_է_«Ափդեյթ»_ծրագիրը

ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության աջակցությամբ «Սևան երիտասարդական ակումբ» հասարակական կազմակերպությունը շարունակում է իրականացնել «Ափդեյթ» ծրագիրը:
Ներկայում մեկնարկել է ծրագրի 3-րդ փուլը՝ «Ափդեյթ 3-ը», որն ամփոփում է նախորդ երկու փուլերի ընթացքում հասարակական կազմակերպության երիտասարդների՝ Սևանի առափնյա շրջանների համայնքներից հավաքած, գրանցած և նոտայագրած երգային բանահյուսության նմուշները: «Ափդեյթ 3» ծրագրի ընթացքում իրականացվում են այդ նմուշների ձայնագրությունները, պատանիների և երիտասարդների ուսուցումը, ինչպես նաև երգերի վերադարձը համայնքին ու տարածումը:
Երրորդ փուլում նախատեսվում է նաև հավաքագրված երգերից մի քանիսը մշակել և հանրայնացնել պրոֆեսիոնալ երաժիշտների կամ երաժշտական խմբերի կատարմամբ` արդյունքում ունենալով նոր շունչ ստացած և երիտասարդներին ավելի հասանելի ու ընկալելի կատարումներ` պահպանելով երգի ու երաժշտության նախնական մոտիվը: Միևնույն ժամանակ կնկարահանվեն տեսահոլովակներ, որոնք կտեղադրվեն սոցիալական հարթակներում (youtube, facebook)՝ հանրությանը ավելի հասանելի դարձնելու նպատակով:
Երգերից բացի՝ նախատեսվում է իրականացնել այցելություններ դեպի երգակիր համայնքներ (որտեղից հավաքագրվել են վերոհիշյալ երգերը), համայնքային կենտրոններում հանդիպումներ տեղացի պատանիների ու երիտասարդների հետ, երգերի ներկայացում, ուսուցանում և շփում:
Հանդիպումները միտված են համայնքների հետ կապի պահպանմանը՝ չկտրելով երգերն ու երիտասարդներին իրենց արմատներից:
Ծրագրի նպատակն է նպաստել մոռացության մատնված ոչ նյութական մշակութային ժառանգության՝ մասնավորապես ժողովրդական երգերի պահպանմանը և կենսունակությանը Սևանի ավազանի համայնքներում:

Yezidi-Wedding-Ritual

Եզդիների հարսանեկան ծեսը

Եզդի ժողովուրդն աշխարհի հնագույն ազգերից է՝ բնորոշ ավանդույթներով և սովորույթներով: Դրանցից է նաև եզդիների հարսանեկան ծիսակարգը: Եզդիների հարսանեկան ծեսն ավանդական է և պահպանվել է մինչև մեր օրերը: Այն ներառում է կանոնակարգված արարողություններ, փոխադարձ այցելություններ և սովորույթների պահպանում: Երբ արդեն համաձայնություն է կայացվում աղջկան ուզելու, տղայի ծնողները, ըստ կարգի, գնում են աղջկա տուն` նրա ծնողներից աղջկա ձեռքը խնդրելու: Կա նաև մի այլ սովորույթ, երբ դեռ փոքր հասակում երկու կողմերի ծնողների համաձայնությամբ «բեշքերթում» (նշանադրություն) է կատարվում: Թեև դա հազվադեպ է տեղի ունենում, բայց ենթադրվում է, որ երբ փոքրերը չափահաս դառնան, պետք է ամուսնանան: Տղայի ծնողներն աղջկա ձեռքը խնդրելիս աղջկա համար զանազան զարդեր են տանում: Համաձայնության գալով՝ տղայի ծնողներն իրենց բարեկամների հետ մի քանի շաբաթ անց կրկին գնում են աղջկա ծնողների մոտ, կրկին զարդեր ու նվերներ տանելով: Այդ արարողությունը կոչվում է «շիրանի» (մի ժամանակ, աղջկա գլխագին` «ղալիմ» էր պահանջվում, որը հիմա վերացել է հայաստանաբնակ եզդիների մոտ, քանի որ որոշ չքավոր ընտանիքների երիտասարդներ չէին կարողանում ամուսնանալ դրա պատճառով): Որոշ ժամանակ անց արդեն գնում են աղջկան հարս բերելու: Տեղի է ունենում երդման արարողություն, երբ հայրերը կամ մոտ հարազատները բութ մատերն իրար սեղմելով երդվում են շեյխի կամ փիրի ներկայությամբ, որ ինչ գնով էլ լինի պահպանեն ջահելների ընտանիքի միասնությունը: Դա հավատարմության և անխախտ դաշինքի երդում է, որը եզդիները պահպանում են սրբությամբ: Հարսանիքներին կարևորվում է խնձորը, որպես պտղաբերության խորհրդանիշ և դրա ծիսական գործառույթը:

ergi-hetqerov-depi-akunq

Երգի հետքերով դեպի Ակունք՝ Հասմիկ Բաղդասարյան-Դոլուխանյանի հետ

«Ափդեյթ-3» ծրագրի շրջանակում ձայնագրվող երգերից մեկի բնօրրանը Ակունքն է։ Երգի դեսպան Հասմիկ Բաղդասարյան-Դոլուխանյանի հետ հունիսի 2-ին՝ ժամը 15:00-ին, երգի հետքերով այց կկատարվի Ակունք՝ հանդիպելու գյուղի երիտասարդների ու պատանիների հետ և ներկայացնելու երգը նոր մշակմամբ։

Բոլոր հետաքրքրվածներին հրավիրում ենք «Ակունքի մշակույթի տուն» ՀՈԱԿ–ի դահլիճ։

Ծրագիրն իրականացվում է ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության աջակցությամբ։

Տարեցների_փորձը_և_մշակութային_կրթությունը՝_ի_նպաստ_պետության_զարգացման featured

Տարեցների փորձը և մշակութային կրթությունը՝ ի նպաստ պետության զարգացման

Տարեցների_փորձը_և_մշակութային_կրթությունը՝_ի_նպաստ_պետության_զարգացման

ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանության ծրագրեր» անվանակարգի դրամաշնորհով «Տարեցների առողջության և խնամքի ապահովման ասոցիացիա» հասարակական կազմակերպության կենտրոնում մեկնարկել է «Տարեցների փորձը և մշակութային կրթությունը` ի նպաստ երկրի զարգացման» ծրագիրը:
Ծրագրում առանցքային դեր են խաղում տարեցների փորձի իրացումը, սերունդների կապի ապահովումը նրանց շարունակական կրթության միջոցով՝ ուղղված ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանմանը և երկրի զարգացմանը։
Նախատեսված է «Տարեցների առողջության և խնամքի ապահովման ասոցիացիայի» 25 շահառուների՝ 63 և բարձր տարիքի մեծահասակների համար, որոնք թոշակառու են, չեն աշխատում, սակայն ակտիվ են, պատրաստակամ նոր հմտություններ յուրացնելու, գիտելիքը մյուսների հետ կիսելու համար:
Նախագծի շրջանակում կազմակերպվելու են ձեռարվեստի ավանդական տեսակների (կարպետագործություն և ասեղնագործություն) դասեր՝ նպաստելով ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանմանը, փոխանցմանը և տարածմանը։

Ավանդական ձեռարվեստի ուսուցումը մասնակիցների համար կարող է դառնալ ինքնուրույնության և ֆինանսական ապահովության աղբյուր։ Այն կնպաստի նաև նրանց առողջության խթանմանը, բարեկեցությանը և հասարակական կյանքում նոր հնարավորությունների ընդլայնմանը։
Ծրագրի ընթացքում, բացի դասընթացներից, նախատեսված են հանդիպումներ Երևանի Մ. Գալշոյանի անվան թիվ 148 ավագ դպրոցի աշակերտների հետ, զրույց-դասախոսություններ մշակույթի դերի մասին, իսկ ծրագրի ավարտին՝ մասնակիցների աշխատանքների ցուցադրություն: