Հոդվածի հեղինակ՝ Նվարդ Վարդանյան (ՀՀ ԳԱԱ ՀԱԻ բանահյուսության տեսության և պատմության բաժնի գիտաշխատող, ԵՊՀ հայ գրականության ամբիոնի ասիստենտ, բան. գիտ. թեկնածու):
Հոդվածը տպագրվել է ՀՀ ԳԱԱ ՀԱԻ «ՀՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԵՒ ԱԶԳԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏԻ ԱՇԽԱՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ»-ի 1-ին համարում:
Հոդվածի հեղինակ՝ Սարգիս Հարությունյան (ՀՀ ԳԱԱ ՀԱԻ բանահյուսության տեսության և պատմության բաժնի վարիչ, գլխավոր գիտաշխատող, բան. գիտ. դոկտոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ):
Հոդվածը տպագրվել է ՀՀ ԳԱԱ ՀԱԻ «ՀՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԵՒ ԱԶԳԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏԻ ԱՇԽԱՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ»-ի 1-ին համարում:
Ապրիլի 30-ին, ժամը 17։00-ին նկարիչ տիկնիկագործ Արմեն Հովհաննիսյանի թատրոնը կհյուրընկալվի Փարաջանովի թանգարանում՝ ցուցադրելու «Տիկնիկների կոլաժ» ներկայացումը, որի ընթացքում հանդիսատեսը «կտեղափոխվի» հին Թիֆլիս, կշփվի ուրախ կինտոների, Փարաջանովի հարևան մադամ Ժերմենի հետ: Կլինեն նաև Շառլ Ազնավուրը, քոչարի պարողները ու էլի շատ կերպարներ: Նրանք բոլորը կհամախմբվեն ու կփորձեն կտրել ձեզ իրականությունից, իսկ հեքիաթի վերջում երեք խնձորի փոխարեն մի մեծ նուռ կընկնի։ Մուտքն ազատ է:
Ապրիլի 7-ից Հայաստանի պատմության թանգարանում կբացվի ցուցահանդես «Դրվագներ ինքնության. զարդ» խորագրով:
Ցուցահանդեսում ներառված են լինելու Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուից ընտրված 18-20-րդ դարերի զարդեր՝ ապարանջաններ, վզնոցներ, գոտիներ, գլխազարդեր և այլն, ինչպես նաև հայ վարպետների աշխատանքային գործիքներ ու ազգագրական լուսանկարներ:
Զարդերը կարևոր դեր են կատարում ազգային մշակույթի պահպանման և հանրահռչակման գործում և ցույց են տալիս ազգային գեղագիտական ընկալումները, զգացողությունը, ճաշակն ու ոճը:
Ցուցահանդեսի նպատակն է բացահայտել և ներկայացնել, թե հայերը ինչպես և ինչպիսի զարդեր են կրել, ինչ իմաստ ու նշանակություն են ունեցել դրանք, ինչպես են հայկական զարդերը տարածվել տարբեր երկրներում, և որ ամենակարևորն է՝ ժամանակակից հայ վարպետների ուշադրությունը հրավիրել ազգային արվեստի ակունքներին:
Ասեղնագործության և կարպետագործության ուսուցումը «Երկարակեցության կենտրոնում» շարունակվում է։ Նախորդ ծրագիրը մեծ արձագանք առաջացրեց իր սպասելի և անսպասելի արդյունքներով, իսկ այսօր հնարավորություն կա խումբն ընդլայնելու։
Եթե 65+ տարեկան եք կամ ունեք այդ տարիքի հարազատ, որը ցանկանում է պահպանել իր ֆիզիկական և մտավոր ակտիվությունը, պատրաստ է նոր հմտություն յուրացնել, բացահայտել իր ռեսուրսները և ի գործ դնել դրանք, զանգահարեք․ «Երկարակեցության կենտրոնում» ընդունելությունը բաց է։
«Տարեցների փորձը և մշակութային կրթությունը ի նպաստ զարգացման» ծրագիրն իրականացվում է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության աջակցությամբ, իսկ ուսուցիչը տաղանդավոր, Հայաստանը բազմաթիվ միջազգային մշակութային միջոցառումների ընթացքում ներկայացրած ժողովրդական վարպետ Արմինե Խաչատրյանն է (Galanthus):
Մարտի 23-ին Ռուսական արվեստի թանգարանում տեղի ունեցավ «Սամովար («Ինքնաեռ»)» խորագիրը կրող ցուցահանդեսի բացումը:
Ցուցահանդեսի շրջանակում ներկայացվում են Հայաստանի տարբեր թանգարաններից և մասնավոր հավաքածուներից 19-րդ և 20-րդ դարի ինքնաեռներ, այդ թվում՝ Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուից 2 ցուցանմուշ՝ Նոր Ջուղայի հայ վարպետների ձեռքով պատրաստված և Ռուսաստանի Տուլա քաղաքի խոշոր գործարանատերեր Բատաշյովների դրոշմով:
Ցուցահանդեսը հանրության համար բաց կլինի մինչև հունիսի 15-ը:
2022 թ. մարտի 24-ին ՀՀ կառավարության հաստատմանն է ներկայացվել «Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2010 թվականի մարտի 11-ի N 310-Ա որոշման մեջ փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծը:
Որոշման նախագծի նպատակը Հայաստանի Հանրապետության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների առկա ցանկի փոփոխությունն ու լրացումն է, որի անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի՝ 2003 թվականի «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի և Հայաստանի Հանրապետության ‹‹Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության մասին›› օրենքի դրույթներով: Նախագծի ընդունումը կարևորվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի` մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում գրանցվելու նպատակով Հայաստանի Հանրապետության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքներին վերաբերող հայտեր ներկայացնելու դեպքում նշյալ կոնվենցիայի 12-րդ հոդվածի պահանջները բավարարելու անհրաժեշտությամբ:
Որոշման նախագծով՝ Հայաստանի Հանրապետության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկը, որը կազմված էր 45 տարրերից, համալրվում է ևս 6-ով: Դրանք են՝ «Ասեղնագործություն», «Վայրի բույսերի և պտուղների հավաքչության ավանդույթը ՀՀ Տավուշի մարզի համայնքներում», «Սար գնալ. հեռագնա անասնապահության մշակույթի ավանդույթը ՀՀ Տավուշի մարզում», «Շիրակի մարզի չեչիլ և հյուսած պանիրների պատրաստման ավանդույթը», «Քյավառի փախլավայի պատրաստման և կիրառման ավանդույթը», «Ճախաթթվի (ճըխըթթո) պատրաստում» արժեքները: Միևնույն որոշմամբ լրամշակվել են նախկինում գրանցված Տերընդեզ և Վարդավառ տոների մասին տեղեկությունները:
Նշյալ ցանկում ընդգրկված արժեքները քննարկվել են ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարին կից ոչ նյութական մշակութային ժառանգության հարցերի մասնագիտական խորհրդի՝ 2021 թ. նոյեմբերի 18-ին կայացած նիստում:
Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկում ներառված են հայ ժողովրդի մշակութային ինքնատիպությունն ու ազգային ինքնությունը առանձնահատուկ կերպով արտահայտող ավանդական մշակույթի տարրերը: Այդ արժեքների պահպանությունը, հանրահռչակումը մեծապես նպաստում են ազգային մշակութային ժառանգությունը սերունդներին փոխանցելու և միջազգային ասպարեզում Հայաստանի ճանաչելիության աստիճանը բարձրացնելու գործընթացին: