Մարտի 23-ին Ռուսական արվեստի թանգարանում տեղի ունեցավ «Սամովար («Ինքնաեռ»)» խորագիրը կրող ցուցահանդեսի բացումը:
Ցուցահանդեսի շրջանակում ներկայացվում են Հայաստանի տարբեր թանգարաններից և մասնավոր հավաքածուներից 19-րդ և 20-րդ դարի ինքնաեռներ, այդ թվում՝ Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուից 2 ցուցանմուշ՝ Նոր Ջուղայի հայ վարպետների ձեռքով պատրաստված և Ռուսաստանի Տուլա քաղաքի խոշոր գործարանատերեր Բատաշյովների դրոշմով:
Ցուցահանդեսը հանրության համար բաց կլինի մինչև հունիսի 15-ը:
2022 թ. մարտի 24-ին ՀՀ կառավարության հաստատմանն է ներկայացվել «Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2010 թվականի մարտի 11-ի N 310-Ա որոշման մեջ փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծը:
Որոշման նախագծի նպատակը Հայաստանի Հանրապետության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների առկա ցանկի փոփոխությունն ու լրացումն է, որի անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի՝ 2003 թվականի «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի և Հայաստանի Հանրապետության ‹‹Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության մասին›› օրենքի դրույթներով: Նախագծի ընդունումը կարևորվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի` մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում գրանցվելու նպատակով Հայաստանի Հանրապետության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքներին վերաբերող հայտեր ներկայացնելու դեպքում նշյալ կոնվենցիայի 12-րդ հոդվածի պահանջները բավարարելու անհրաժեշտությամբ:
Որոշման նախագծով՝ Հայաստանի Հանրապետության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկը, որը կազմված էր 45 տարրերից, համալրվում է ևս 6-ով: Դրանք են՝ «Ասեղնագործություն», «Վայրի բույսերի և պտուղների հավաքչության ավանդույթը ՀՀ Տավուշի մարզի համայնքներում», «Սար գնալ. հեռագնա անասնապահության մշակույթի ավանդույթը ՀՀ Տավուշի մարզում», «Շիրակի մարզի չեչիլ և հյուսած պանիրների պատրաստման ավանդույթը», «Քյավառի փախլավայի պատրաստման և կիրառման ավանդույթը», «Ճախաթթվի (ճըխըթթո) պատրաստում» արժեքները: Միևնույն որոշմամբ լրամշակվել են նախկինում գրանցված Տերընդեզ և Վարդավառ տոների մասին տեղեկությունները:
Նշյալ ցանկում ընդգրկված արժեքները քննարկվել են ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարին կից ոչ նյութական մշակութային ժառանգության հարցերի մասնագիտական խորհրդի՝ 2021 թ. նոյեմբերի 18-ին կայացած նիստում:
Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկում ներառված են հայ ժողովրդի մշակութային ինքնատիպությունն ու ազգային ինքնությունը առանձնահատուկ կերպով արտահայտող ավանդական մշակույթի տարրերը: Այդ արժեքների պահպանությունը, հանրահռչակումը մեծապես նպաստում են ազգային մշակութային ժառանգությունը սերունդներին փոխանցելու և միջազգային ասպարեզում Հայաստանի ճանաչելիության աստիճանը բարձրացնելու գործընթացին:
Առաջին անգամ Երևանում` Ռուսական արվեստի թանգարանում, մարտի 23-ից հունիսի 15-ը կանցկացվի «Սամովար (‹‹Ինքնաեռ››)» խորագիրը կրող ցուցահանդեսը:
Յուրահատուկ այս ցուցադրության շրջանակում կներկայացվեն Հայաստանի տարբեր թանգարաններից և մասնավոր հավաքածուներից 19-րդ և 20-րդ դարի ինքնաեռներ, որոնք մշակութային, պատմական, ինչպես նաև գեղարվեստական արժեք ունեն։
Թանգարանի այցելուները հնարավորություն կունենան ծանոթանալու ինքնաեռի պատմությանը, ձևերին, դրանց հետ կապված ավանդույթներին, ինչպես նաև այն բանաստեղծություններին, որոնցում ռուս մեծ բանաստեղծները հիշատակել են ժողովրդի կողմից այդքան սիրված կենցաղային առարկան։
Կցուցադրվեն ինքնաեռներ ռուսական հայտնի գործարանների` Բատաշյովների, Վորոնցովների, Գուդկովի, Շեմարինների արտադրանքները։ Ռուսական գործարանային արտադրանքի կողքին իր արժանի տեղն է գրավում Նոր Ջուղայի հայ վարպետի ստեղծած յուրահատուկ ձեռակերտ ինքնաեռը։
Այցելուները կտեսնեն նաև հայ բանաստեղծների և գրողների` Հ. Թումանյանի, Ե. Չարենցի, Սիամանթոյի և Գ. Սունդուկյանի անձնական ինքնաեռները։
Ցուցահանդեսը կլրացվի Ռուսական արվեստի թանգարանի թեմատիկ կտավներով։
Նշենք, որ այս ցուցահանդեսը միջթանգարանային համագործակցության լավագույն օրինակ է, որտեղ ներկայացվում են ինքնաեռներ Հայաստանի պատմության թանգարանի, Հայոց ազգագրության և ազատագրական պայքարի պատմության ազգային թանգարանի, Երևան քաղաքի պատմության թանգարանի, Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի, Միջին Արևելքի թանգարանի, Հ. Թումանյանի թանգարանի և Ե. Չարենցի տուն-թանգարանի հավաքածուներից։
Տեղեկացնենք նաև, որ ցուցահանդեսի ընթացքում կկազմակերպվեն թեմատիկ դասախոսություններ, կրթական ծրագրեր, ինչպես նաև թեյախմության երեկոներ (ծրագրերին մասնակցությունը՝ նախապես գրանցմամբ)։
ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության աջակցությամբ իրականացվող «Արար. ազգային մշակույթի պահպանումը, տարածումը, զարգացումն ու հանրահռչակումը` ՀՀ մարզերում» ծրագրի սաները «Մոտիվացիա-Եվրասիա» սոցիալական ֆիլմերի և սոցիալական գովազդի միջազգային երիտասարդական մրցույթում արժանացել են 1-ին և 2-րդ մրցանակներին:
«Ժառանգություն» սոցիալ-մշակութային միավորումը Բելառուսի Հանրապետության Մոգիլև քաղաքում կազմակերպել էր «Մոտիվացիա-Եվրասիա» սոցիալական ֆիլմերի և սոցիալական գովազդի միջազգային երիտասարդական մրցույթը: Միջոցառումն ընդգրկված է 2021-2022 թթ. ԱՊՀ անդամ երկրների երիտասարդական միջազգային համագործակցության միջոցառումների ծրագրում: Այն նախատեսված էր 14-22 տարեկանների համար և տեղի է ունեցել տարբեր անվանակարգերում: Մրցույթին մասնակցել է ավելի քան 200 երիտասարդ, որոնք ներկայացրել են 48 աշխատանք։
Մրցույթին ուսուցիչներ Թաթուլ Կարապետյանի, Անդրանիկ Հարությունյանի և Նարինե Պողոսյանի գլխավորությամբ մասնակցել են «Արարի» 9 սաներ: «Ժառանգություն» անվանակարգում «Արարը» ներկայացել էր երեք տեսաֆիլմով. երեքն էլ արժանացել են մրցանակի:
1-ին աստիճանի դիպլոմ. «Я – носитель традиций моих предков» (‹‹Ես իմ նախնիների ավանդույթների կրողն եմ›› տեսաֆիլմը պատմում է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքում գործող ‹‹ԱՐԱՐ››-ի կարպետագործության կենտրոնի մասին), «Возрождаю быт предков» (‹‹Վերածնում եմ նախնիների կենցաղը›› տեսաֆիլմը պատմում է Արարատի մարզի Զանգակատուն համայնքում գործող ‹‹ԱՐԱՐ››-ի խեցեգործության կենտրոնի մասին),
2-րդ աստիճանի դիպլոմ. «Я возвращаюсь к истокам нашей письменности» (‹‹Ես վերադառնում եմ մեր դպրության ակունքներին›› տեսաֆիլմը պատմում է Արմավիրի մարզի Առատաշեն համայնքում գործող «Արարի» մանրանկարչության կենտրոնի մասին):
Դիպլոմների հանձնման արարողությունը տեղի է ունեցել «ՌՈՒՍԿԻ ԴՈՄ» Ռուսաստանի գիտության և մշակույթի կենտրոնում:
«Արարի» հիմնադիր ղեկավար Արսեն Գրիգորյանի խոսքով՝ մրցույթն այն լավագույն առիթներից է, որի շնորհիվ աշխարհին կարող ենք պատմել Հայաստանի մշակույթի և նրա շարունակականության ապահովման մասին:
Դասընթացներին կարող եք գրանցվել հղումով կամ զանգահարել 098250804, 097550857 հեռախոսահամարներով։
Դասերը տեղի են ունենալու երկուշաբթիից ուրբաթ` 10:00-16:00-ն ընկած ժամանակահատվածում։
Յուրաքանչյուր դիմորդ կմասնակցի 1 ամիս տևողությամբ։
Դասընթացները տեղի են ունենալու Ստեփանակերտ քաղաքում։
Դասընթացներն անվճար են, մասնակիցներին տրանսպորտային միջոցը կտրամադրվի անվճար։
Մարտի 10-ին Արաբական Միացյալ Էմիրություններում մեկնարկել է «Շարժայի ժառանգության օրեր» ամենամյա փառատոնը, որին Հայաստանը պատվավոր հյուրի կարգավիճակով մասնակցում է առանձին տաղավարով։
Հայկական տաղավարի 12 սրահներում ցուցադրվում են հայկական մշակութային ժառանգության բազմաբնույթ դրսևորումները` սկսած հայ մշակույթի պատմությունից մինչև արդի շրջանի կենսունակ ժառանգությունը` ձեռագրարվեստ ու մանրանկարչություն, երաժշտություն ու ժողովրդական արհեստներ, այդ թվում՝ գորգագործություն, ասեղնագործություն, ժանեկագործություն, փայտագործություն, խաչքարագործություն, տիկնիկագործություն և հայկական տարազ:
Փառատոնի մեկնարկին հայկական տաղավար է այցելել Շարժայի պաշտոնատար անձանց պատվիրակությունը՝ Նորին Գերազանցություն շեյխ Աբդուլլահ բին Սալեմ բին Սուլթան Ալ Քասիմիի գլխավորությամբ:
Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստների թանգարանի տնօրեն Լուսինե Թորոյանը պատվիրակությանն առանձին սրահներում հանգամանորեն ներկայացրել է հայ մշակութային ժառանգությունը: Հայկական տաղավար են այցելել նաև ԱՄԷ-ում ՀՀ գործերի հավատարմատար Կարեն Գրիգորյանը և ԱՄԷ-ի ու Կատարի թեմի առաջնորդ Տեր Մեսրոպ եպիսկոպոս Սարգսյանը:
Նշենք, որ ՀՀ կառավարության աջակցությամբ «Շարժայի ժառանգության օրեր» 19-րդ թողարկման միջոցառմանը մասնակցելու, կազմակերպական աշխատանքներ իրականացնելու և միջոցառման փակման արարողությունը համակարգելու նպատակով Արաբական Միացյալ Էմիրություններ (Շարժա) գործուղված հայկական պատվիրակությունը գլխավորում է ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ Ալֆրեդ Քոչարյանը:
Փառատոնը կտևի մինչև մարտի 28-ը: Մինչ այդ՝ մշակութային օրերի ընթացքում, հանդես կգան հայկական երգի ու պարի, ինչպես նաև նվագարանային անսամբլներ՝ հնչեցնելով հայկական ավանդական մեղեդիներ և հանդես գալով հայկական պարերի ու երգերի կատարումներով։ Միջոցառման իրականացումը կնպաստի հայկական ոչ նյութական մշակութային ժառանգության միջազգային հանրահռչակմանը, միջմշակութային երկխոսության ձեռքբերմանն ու ամրապնդմանը։
Հիշեցնենք, որ ի նպաստ հայ-արաբական բարեկամական հարաբերությունների ամրապնդման՝ դեռևս 2013 թվականին Արաբական Միացյալ Էմիրությունների Գերագույն խորհրդի անդամ, Շարժայի կառավարիչ Նորին Գերազանցություն շեյխ դոկտոր Սուլթան բին Մոհամմադ Ալ Քասիմիի բարերարությամբ հիմնանորոգվել է Հաղարծնի վանքը:
Մարտի 10-28-ը Արաբական Միացյալ էմիրություններում կանցկացվի «Շարժայի ժառանգության օրեր» ամենամյա փառատոնը, որին Հայաստանը պատվավոր հյուրի կարգավիճակով կմասնակցի առանձին տաղավարով։
«Շարժայի ժառանգության օրեր» 19-րդ թողարկման միջոցառմանը մասնակցելու, կազմակերպական աշխատանքներ իրականացնելու և միջոցառման փակման արարողությունը համակարգելու նպատակով Արաբական Միացյալ Էմիրություններ (Շարժա) կգործուղվեն Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ Ալֆրեդ Քոչարյանը, ԿԳՄՍՆ մշակութային ժառանգության և ժողովրդական արհեստների վարչության պետ Աստղիկ Մարաբյանը, վարչության մշակութային ժառանգության պահպանության և հանրահռչակման բաժնի պետ Գառնիկ Մոմջյանը, նույն բաժնի գլխավոր մասնագետ Նաիրա Կիլիչյանը:
Նշենք, որ 12 սրահներում կցուցադրվեն հայկական մշակութային ժառանգության բազմաբնույթ դրսևորումները` սկսած հայ մշակույթի պատմությունից մինչև արդի շրջանի կենսունակ ժառանգությունը` ձեռագրարվեստ ու մանրանկարչություն, երաժշտություն ու ժողովրդական արհեստներ (գորգագործություն, ասեղնագործություն, ժանեկագործություն, փայտագործություն, խաչքարագործություն, տիկնիկագործություն և հայկական տարազ):
Պարբերաբար տեղի կունենան ժողովրդական արհեստների վարպետության դասեր, իսկ տեսաֆիլմերի միջոցով շարունակաբար կներկայացվեն ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում գրանցված հայկական ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքները՝ դուդուկը, խաչքարը, «Սասունցի Դավիթ» էպոսը, լավաշը, քոչարին և Ս. Թադեոս առաքյալի վանքի ուխտագնացությունը։
Մշակութային օրերի ընթացքում հանդես կգան հայկական երգի ու պարի, ինչպես նաև նվագարանային անսամբլներ՝ հնչեցնելով հայկական ավանդական մեղեդիներ և հանդես գալով հայկական պարերի ու երգերի կատարումներով։
Առանձին հարթակներում կներկայացվեն Հայաստանի մշակութային զբոսաշրջությունն ու բնության ժառանգությունը, ինչպես նաև նորարարական տեխնոլոգիաները։
Միջոցառման իրականացումը կնպաստի հայկական ոչ նյութական մշակութային ժառանգության միջազգային հանրահռչակմանը, միջմշակութային երկխոսության ձեռքբերմանն ու ամրապնդմանը։
Տեղեկացնենք, որ «Շարժայի ժառանգության օրեր» ամենամյա փառատոնը հիմնադրվել է 2003 թվականին: Այս տարի անցկացվելու է փառատոնի 19-րդ միջոցառումը, որին մասնակցելու են աշխարհի ավելի քան 30 երկրներ: Հայաստանն առաջին անգամ է մասնակցում այս փառատոնին:
2022 թ․ մարտի 10-28-ը Արաբական Միացյալ էմիրություններում անցկացվող «Շարժայի ժառանգության օրեր» ամենամյա փառատոնին Հայաստանը մասնակցում է որպես պատվավոր հյուր։
Շարժայի ժառանգության ինստիտուտի կողմից 2003 թ․-ից անցկացվող հեղինակավոր այս փառատոնին մասնակցում են աշխարհի ավելի քան 30 երկրներ։ Հայաստանն այս տարի փառատոնին մասնակցում է առաջին անգամ:
«Շարժայի ժառանգության օրեր» փառատոնը համարվում է ամենահայտնի մշակութային միջոցառումներից մեկը և կազմակերպվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի՝ Համաշխարհային ժառանգության օրերի շրջանակում։ Ամեն տարի որևէ երկիր հրավիրվում է որպես պատվավոր հյուր, և տվյալ երկրի մշակութային ժառանգությունը լինում է փառատոնի առանցքում։
Հայաստանը, որպես պատվավոր հյուր, հանդես է գալիս առանձին մեծ տաղավարով, որի 12 սրահներում տասնինը օր շարունակ կներկայացվի հայկական մշակութային ժառանգությունը` ձեռագրարվեստ, մանրանկարչություն, ժողովրդական արհեստներ (գորգագործություն, կարպետագործություն, ասեղնագործություն, ժանեկագործություն, փայտարվեստ, խաչքարագործություն, խեցեգործություն, տիկնիկագործություն), հայկական տարազ («Տերյան մշակութային կենտրոնի» կողմից): Հայաստանի ժողովրդական վարպետները կանցկացնեն նաև տարբեր արհեստների վարպետության դասեր։ Փառատոնի ընթացքում կհնչեն հայկական մեղեդիներ, կլինեն հայ ժողովրդական պարերի կատարումներ․ հայկական պատվիրակության կազմում են «Վարք Հայոց» ավանդական երգի-պարի խումբը և «Կայթ» բենդը։ Կներկայացվեն Հայաստանի մշակութային զբոսաշրջությունը, բնության ժառանգությունը, նորարարական տեխնոլոգիաները։ Տեսաֆիլմերի միջոցով շարունակաբար կներկայացվեն նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում գրանցված հայկական ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքները (դուդուկը, խաչքարը, «Սասունցի Դավիթ» էպոսը, լավաշը, քոչարին, Ս. Թադեոս առաքյալի վանքի ուխտագնացությունը)։ Փառատոնի շրջանակում կգործի հայկական արտադրանքի ցուցահանդես-վաճառք, կներկայացվի հայկական ավանդական խոհանոցը՝ «Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման և պահպանման» ՀԿ-կողմից:
Միջոցառումն իրականացնում և համակարգում է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը, Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստների թանգարանի և Հայաստանի պատմության թանգարանի հետ համագործակցությամբ։ Ժողովրդական արվեստների թանգարանը պատիվ ունի փառատոնի հայկական տաղավարում ներկայացնելու հայ ժողովրդական արվեստն ու ավանդույթները, ինչպես նաև ցուցահանդես-վաճառքի համար նախատեսված՝ հայ ժողովրդական վարպետների ձեռքի աշխատանքը։
Սա լավ հնարավորություն է՝ ինչպես հայկական մշակութային ժառանգության հանրահռչակման, այնպես էլ նոր համագործակցությունների և մշակութային երկխոսության ամրապնդման ու զարգացման համար։
Մարտի 4-ին՝ ժամը 19։30-ին, Ժողովրդական արվեստների թանգարանում տեղի կունենա «Մեր երգերը և մենք» նախաձեռնության առաջին գարնանային հանդիպումը, որին հյուր է լինելու «Մասունք» ավանդական երգի-պարի խումբը։
Կերգվեն ուրախ խաղերգեր, կատակերգեր։
Մուտքն ազատ է։
«Ահա՜ եկան Հայոց ազգին օրերը,
Հանեցե՜ք հիները, հագե՜ք նորերը»։
Հրավիրում ենք բոլորին՝ փետրվարի 27-ին, ժամը 13:00-ից մասնակիցը դառնալու Բարեկենդանյան տոնական ծիսակատարությանը, որը տեղի կունենա Տավուշի մարզի Այգեձոր և Չինարի գյուղերում։
Ծրագրում ներառված են․
Միջոցառման ողջ ընթացքում գլխավոր դերերում կլինեն ՄշակութաMET նախաձեռնության սաներն Այգեձորից, Չինարիից և Արծվաբերդից։
Մուտքը՝ ազատ, դիմակներով և/կամ հագուստի մեջ ներառված այլ ծիսական տարրերով, մասնակցային ակտիվությամբ, երգերի ու պարերի իմացությամբ, և ամենակարևորը՝ բարձր ու տոնական տրամադրությամբ։