Այսօր թանգարանում շրջայց-ինտերակտիվ դասի շրջանակում հյուրընկալել էինք Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրի Արևելյան դպրոցի 3-ի 3 դասարանի սաներին և ուսուցչուհի Վարսիկ Աթոյանին
Երեխաները նախ ծանոթացան թանգարանի հարուստ պատմությանը, եզակի նմուշների մասին լսեցին հետաքրքիր պատմություններ, ապա նկարազարդեցին գորգերի զարդանախշերով փայտյա դեկորները և որպես հուշ-պատառիկ թանգարանից տարան իրենց հետ
Հիշեցնենք, որ թանգարանի կրթական ծրագրերին մասնակցելու համար անհրաժեշտ է գրանցվել նախապես։
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության աջակցությամբ և Վանաձորի «ՀԿ Կենտրոն» քաղաքացիական հասարակության զարգացման հասարակական կազմակերպության նախաձեռնությամբ «Եկեք խաղանք հայերեն» ծրագրի շրջանակում ստեղծվել են «Հայկական ավանդական խաղերի» և «Ուտելի բույսերը հայկական խոհանոցում» խորագրերով էլեկտրոնային շտեմարաններ, ինչպես նաև հայկական ուտեստների վերաբերյալ 10 վարպետաց տեսադասեր:
Ծրագրի արդյունքում ստեղծված հայկական ավանդական խաղերի շտեմարանը կարևոր տեղեկություններ է ներառում հայկական ավանդական և արդեն իսկ մոռացության մատնված բազմաթիվ խաղերի մասին: Ծրագրի աշխատակազմն արդեն իսկ սկսել է հայկական ավանդական որոշ խաղեր ներկայացնել կազմակերպության շահառուներին՝ դրանց գործնական կիրառության և գովազդման միջոցով: Այդ խաղերից են՝ հոլը, յոթ քարը, քարկտիկը, հավալան և այլն:
«Ուտելի բույսերը հայկական խոհանոցում» ՀՀ Լոռու մարզի շտեմարանը կազմվել է դաշտային աշխատանքների, առկա գրականության և տարբեր աղբյուրների ուսումնասիրության ու հայկական խոհանոցի վարպետների հետ հարցազրույցների արդյունքում: Հասանելի է հետևյալ հղմամբ` https://bit.ly/2LP2AL7
Դրանք ևս հասանելի են առցանց տիրույթում՝ «ՀԿ Կենտրոնի» յություբյան ալիքում՝ https://www.youtube.com/watch?v=5IBuf-LXFCA:
Հարգելի հետևորդներ և արվեստասերներ, «Ժողովրդական արվեստի հանգույց» հիմնադրամը կազմակերպում է ցուցահանդես՝ նվիրված Արցախյան «Խնձորեսկ» տեսակի գորգերին։
Ներկայացվելու են Լևոն Դեր-Բեդրոսսյանի անձնական հավաքածուի մաս կազմող նշված գորգատեսակի նմուշներ: Այս առիթով Ցուցահանդեսի շրջանակում նախատեսվում են բանախոսություններ նվիրված «Խնձորեսկ» տիպի գորգերին բնորոշ զարդամոտիվներին և նախշերին:
Ցուցահանդեսի մեկնարկը կտրվի հունվարի 16-ին ժամը 18:00-ին:
Մուտքն ազատ է:
Մասնակցության համար խնդրում ենք գրանցվել՝ զանգահարելով 010 265214, 091 265214, 077 445945 հեռախոսահամարներով:
«Ժողովրդական Արվեստի Հանգույց» կրթամշակութային հիմնադրամը կազմակերպում է այս տարվա առաջին զրույց-բանախոսությունը, որը վերաբերում է հայկական ժամանակակից գորգին:
Խոսելու և քննարկելու ենք ժամանակակից գորգի ուղղվածության և ակունքներից եկող ավանդույթները ժամանակակակից աշխարհում ներկայացնելու տարբերակների մասին:
Խոսելու ենք նաև Սևանա Լճի մոտ գտնվող Սև Սարի վրա պահպանված մի եզակի ժայռապատկերային քարի մասին՝ դիտելով այն մերօրյա արվեստի և ժամանակակից գորգաարվեստի հետ մեկտեղ։
Զրույցը կվարեն` արվեստագետ Հրաչ Վարդանյանը և փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու Դավիթ Մոսինյանը:
Մուտքն անվճար է։
Մասնակցության համար խնդրում ենք գրանցվել՝ զանգահարելով 010265214, 091265214, 077445945 հեռախոսահամարներով:
ԿԵՐԱՆՔ ԽՄԵՑԻՆՔ, ԶԽԵՐՆ ՀԻՇԵՑԻՆՔ. ՀԱՑԻ ԽՆԴԻՐԸ ԲԱՆԱՀՅՈՒՍԱԿԱՆ ԵՎ ՀԵՂԻՆԱԿԱՅԻՆ ՀԵՔԻԱԹՈՒՄ
11-րդ hեքիաթագիտական գիտաժողով
Հովհ. Թումանյանի թանգարան 26-27 դեկտեմբերի, 2020թ.
ԾՐԱԳԻՐ
Անի Եղիազարյան Հովհ. Թումանյանի թանգարանի տնօրեն Ալվարդ Ջիվանյան` Հովհ. Թումանյանի թանգարանի հեքիաթագիտության բաժնի ղեկավար
ԶԵԿՈՒՑՈՒՄՆԵՐ 11. 30 – 13. 00
Լուսինե Հայրիյան ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ ՄԵՂՐԻ ԵՎ ՄԵՂՐՈՎ ՔԱՂՑՐԱՎԵՆԻՔԻ ԱՌԿԱՅՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԵՔԻԱԹԱՅԻՆ ԴԻՊԱՇԱՐԵՐՈՒՄ
Էսթեր Խեմչյան ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ ՍՆՆԴԻ ԴՐԱԿԱՆ ԵՎ ԲԱՑԱՍԱԿԱՆ ՆԵՐԳՈՐԾՈՒԹՅԱՆ ԹԵՄԱՆ ՀԱՅ ԲԱՆԱՀՅՈՒՍՈՒԹՅԱՆ ԼՈԽՄԱՆՅԱՆ ՍՅՈՒԺԵՆԵՐՈՒՄ
ԸՆԴՄԻՋՈՒՄ 13. 00 – 13. 30
Տորք Դալալյան ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ ՆՌԱՆ ՍԻՄՎՈԼԻԿԱՅԻ ԴՐՍԵՎՈՐՈՒՄԸ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ՀԱՆԵԼՈՒԿՆԵՐՈՒՄ, ԵՐԳԵՐՈՒՄ ԵՎ ՀԵՔԻԱԹՆԵՐՈՒՄ
Հասմիկ Մատիկյան Շիրակի հայագիտական կենտրոն ԿԵՐԱԿՈՒՐԸ ՄԱՆԿԱԿԱՆ ՏԵՔՍՏԵՐԻ ՀԱՄԱՊԱՏԿԵՐՈՒՄ
Նելլի Ադամյան Շիրակի Մ. Նալբանդյանի անվ. պետական համալսարան ԿԵՐԱԿՈՒՐ ԽՈՐՀՐԴԱՆԻՇԸ «ԱԼԻՍԸ ՀՐԱՇՔՆԵՐԻ ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ» ԵՎ «ԱԼԻՍԸ ՀԱՅԵԼՈՒ ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ» ՀԵՔԻԱԹՆԵՐՈՒՄ
Մարինե Խեմչյան ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ ՀՐԱՇԱԳՈՐԾ ՍՓՌՈՑԻ ՄՈՏԻՎԸ ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ՀԵՔԻԱԹՆԵՐՈՒՄ
27 դեկտեմբերի, 2020
ԶԵԿՈՒՑՈՒՄՆԵՐ 11. 30 – 13. 00
Гоар Меликян НАН РА Институт археологии и этнографии «КАМЕННЫЙ СУП» ИЛИ «КАША ИЗ ТОПОРА»: ВАРИАЦИИ И ИНТЕРПРЕТАЦИИ
ԸՆԴՄԻՋՈՒՄ 13. 00 – 13. 30
ԶԵԿՈՒՑՈՒՄՆԵՐ 13. 30 – 15. 00
Մելինե Ղոնյան Երևանի պետական համալսարան ԿԵՐԱԿՈՒՐԸ ԵՎ ՍՊԱՍՔԸ ՈՐՊԵՍ ԱՆՏՐՈՊՈՄՈՐՖԻԶՄԻ ԴՐՍԵՎՈՐՄԱՆ ՁԵՎԵՐ ՀԵՔԻԱԹՈՒՄ ԵՎ ՄԱՆԿԱԿԱՆ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ
Լիլիթ Սեյրանյան ՀՀ ԳԱԱ Մ.Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտ ԿԵՐԱԿՐԻ ԽՈՐՀՐԴԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀՈՎՀ. ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ «ԲԱՐԵԿԵՆԴԱՆԸ» ՀԵՔԻԱԹՈՒՄ
Վարդուհի Բալոյան ՀՀ ԳԱԱ Մ.Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտ ԿԱՐԿԱՆԴԱԿՆԵՐԸ ԵՎ ԽՈՀԱՆՈՑԸ ԷԴԻԹ ՆԵՍԲԻԹԻ «ԵՐԿԱԹՈՒՂԱՅԻՆ ԿԱՅԱՐԱՆԻ ԵՐԵԽԱՆԵՐԸ» ՎԵՊՈՒՄ
Լուսինե Մադաթյան Խ. Աբովյանի անվ. Հայկական պետական մանավարժական համալսարան ԺԱՄԱՆԱԿԻ ՊԱՏԿԵՐՈՒՄԸ ՍՆՈՒՆԴ ԱՐՏԱՀԱՅՏՈՂ ԲԱՌԱՅԻՆ ՄԻԱՎՈՐՆԵՐՈՎ ԱՆԳԼԻԱԿԱՆ ԵՎ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԵՔԻԱԹՆԵՐՈՒՄ
Սիրելի հետևորդներ,
շարունակելով ազգային ինքնությանը վերադառնալու մեր առաքելությունը՝ այս անգամ առցանց հարթակում Ժողովրդական արվեստների թանգարանը Ձեզ կներկայացնի Ամանորյա և Սուրբ Ծննդյան խորհդանիշերից մեկը՝ Տարեհացը:
Դեկտեմբերի 27–ին՝ ժամը 15:00–ին, մեր ուղիղ եթերում Ժողովրդական վարպետ Լալա Մնեյանի հետ կծանոթանանք պահքի և ուտիսի տարեհացի բաղադրությանը, խորհրդին և կբացահայտենք պատրաստման գաղտնիքները:
Ուղիղ եթերին անպայման հետևեք փոքրիկների հետ, որովհետև պատրաստելու ենք նաև իրենց կողմից շատ սիրված ասիլ-բասիլներ:
Միասին պահպանենք ազգային ավանդույթները:
Հաղթելու ենք մշակույթով…
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2003 թվականի «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի՝ Փարիզում անցկացվող 15-րդ առցանց նստաշրջանի ընթացքում՝ դեկտեմբերի 17-ին, գրանցվել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության հետ պատրաստված «Սուրբ Թադեոս առաքյալի վանքի ուխտագնացությունը» թեմայով ՀՀ հայտը: Սուրբ Թադեոսի (Թադեի) վանքը համարվում է քրիստոնեության հաստատման առաջին վկայություններից մեկը պատմական Հայաստանում: Այն գտնվում է պատմական Արտազ գավառում՝ ժամանակակից Իրանի Մակուի շրջանում: Կառուցվել է Հայ առաքելական եկեղեցու հիմնադիր համարվող առաքյալներից մեկի՝ Թադեոսի հիշատակին: 2008 թ. Իրանի Իսլամական Հանրապետության ներկայացմամբ Թադեի վանքը Ս. Ստեփանոս և Ձորձոր վանքերի հետ «Հայկական եկեղեցիները Իրանում» անվամբ գրանցվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում:
Սուրբ Թադեոս առաքյալի վանքը և նրա շուրջ ծավալված ուխտագնացությունը Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում հայկական դարավոր մշակութային ներկայության և շարունակականության, մշակութային, կրոնական ինքնատիպությունը պահպանելու ջանքերի ու հաջողումների առանձնահատուկ երկխոսության վկայությունն է: Այն հատուկ նշանակություն ունի ողջ հայության համար: Ամեն տարի` հուլիս ամսին նախանշված օրերին, կազմակերպվում է Թադեոս առաքյալին նվիրված եռօրյա ուխտագնացություն, և բազմաթիվ հայ քրիստոնյաներ Իրանից, Հայաստանից ու արտերկրից մասնակցում են այդ ուխտագնացությանը: Տեղի են ունենում պատարագ, մատաղի արարողություններ, մկրտություններ, ժողովրդական երգ ու պար: Հայտը պատրաստվել է ՀՀ Կոտայքի մարզի Սոլակ և Գեղարքունիքի մարզի Դդմաշեն համայնքների` այդ ուխտագնացության մշակույթը կրողների, Երևանի Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցու ուխտավորների համայնքի մասնակցությամբ, ինչպես նաև Իրանի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ազգային հանձնաժողովի, Իրանի մշակութային ժառանգության, տուրիզմի և ձեռարվեստի նախարարության, Իրանի պատմական եկեղեցիների կենտրոնի, ՀՀ արտաքին գործերի, ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունների, Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու, ինչպես նաև «ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ» և «Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստների թանգարան» ՊՈԱԿ-ների համագործակցությամբ: «Սուրբ Թադեոս առաքյալի վանքի ուխտագնացությունը» հայտի գրանցումն արժևորվում է այն հանգամանքով, որ այն ներկայացնում է նյութական և ոչ նյութական մշակութային ժառանգության համատեղ պահպանությունն ու կենսունակության ապահովումը, ինչպես նաև հայ-իրանական մշակութային համագործակցությունը: Տեղեկանք: Հայաստանը «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության մասին» ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2003 թ. կոնվենցիան վավերացրել է 2006 թ. և մինչ օրս ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում գրանցել է հետևյալ տարրերը. «Դուդուկն ու իր երաժշտությունը» (2008 թ.), «Հայկական խաչքարի արվեստ. խաչքարի խորհուրդն ու խաչքարագործությունը» (2010 թ.), «Սասնա ծռեր կամ Սասունցի Դավիթ էպոսի կատարողական դրսևորումները» (2012 թ.), «Լավաշ. ավանդական հացի պատրաստումը, նշանակությունը և մշակութային դրսևորումները Հայաստանում» (2014 թ.), «Քոչարի. ավանդական խմբապար» (2017 թ.), «Հայկական տառարվեստը և դրա մշակութային դրսևորումները» (2019 թ.):
Հեքիաթը ժողովրդական բանահյուսության ամենասիրված տեսակներից մեկն է, որը դեռ մանկուց բոլորիս կյանքի ուղեկիցն է եղել։ Իսկ ինչու՞ ինքներս չփորձենք արարել մե՛ր հեքիաթը, այն էլ հրաշքի սպասումներով լի Ամանորին և Սուրբ Ծնունդին ընդառաջ։ Գուցե ստացվի, գուցե փոխենք իրականությունը։ Հովհ․ Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստների թանգարանը 3-100 տարեկան բոլոր բոլորին առաջարկում է արարել իրենց հեքիաթը, որի հերոսների շարքում անպայման պետք է լինի բազմախորհուրդ ու իմաստուն Վիշապագորգը։
Ուղարկի՛ր քո հեքիաթը [email protected] էլ․փոստին մինչև 2021 թ.-ի հունվարի 8-ը։ 2021 թվականին լավագույն հեքիաթները կնկարազարդվեն, կտեղադրվեն մեր էջում և կտպագրվեն։
Հավատանք հրաշքին, ստեղծե՛նք հրաշքը:
Հաղթահարենք ու հաղթենք մշակույթով։
Հաշված օրեր են մնացել տարվա ավարտին: Անցնող տարին դժվարին փորձությունների և կորուստների տարի էր յուրաքանչյուրիս համար: Ու չնայած բոլոր դժվարություններին և անկումներին՝ Նոր տարին (Կաղանդը) և Սուրբ Ծնունդն իրենց ընդհանրական խորհրդով ու բովանդակությամբ՝ այսօր էլ արդիական են հայ մշակույթի և ինքնության համատեքստում: Այսպիսով, կարևորելով ազգային ինքնությանը վերադառնալու մերօրյա հրամայականը՝ Ժողովրդական արվեստների թանգարանն առցանց հարթակում Ձեզ կներկայացնի հետաքրքիր և ճանաչողական զրույց-հանդիպում ժողովրդական վարպետ տիկին Լալա Մնեյանի և «Տոնացույց» հասարակական կազմակերպության նախագահ տիկին Հասմիկ Բաղրամյանի հետ: Դեկտեմբերի 22–ին՝ ժամը 19:00–ին, մեր ուղիղ եթերում կլսեք Կաղանդի և Սուրբ Ծննդյան խորհրդին, բովանդակությանը, ծիսական հիմնական բաղադրիչներին, ավանդույթներին, ինչպես նաև Կաղանդ պապի կերպարին առնչվող մեկնաբանություններ: Իսկ վերջում կսովորենք միասին Ավետիսներ երգել: Հաղթելու ենք մշակույթով…
Սոֆիայի կենտրոնի առցանց համաժողովը՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության մասին կոնվենցիայի շրջանակում
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հովանու ներքո գործող Հարավարևելյան Եվրոպայի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային կենտրոնի (Սոֆիայի կենտրոն) նախաձեռնությամբ տեղի է ունեցել կենտրոնի ամենամյա գլխավոր համաժողովը:
Միջոցառմանը մասնակցել են Բուլղարիայի Հանրապետության և 14 անդամ պետությունների (Հայաստան, Ալբանիա, Խորվաթիա, Կիպրոս, Վրաստան, Հունաստան, Մոնտենեգրո, Ռումինիա, Մոլդովա, Սերբիա, Սլովենիա, Ուկրաինա, Իտալիա) մշակութային ժառանգության ոլորտը համակարգող պետական, գիտական, մշակութային կազմակերպությունների, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ազգային հանձնաժողովների ներկայացուցիչներ, ոչ նյութական մշակութային ժառանգության փորձագետներ։
Հայաստանի Հանրապետությունից համաժողովին մասնակցել են ՀՀ ԱԳՆ Բազմակողմ քաղաքականության և զարգացման համագործակցության վարչության ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ու բազմակողմ կրթամշակութային համագործակցության բաժնի երկրորդ քարտուղար Ա. Հակոբյանը և ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության մշակութային ժառանգության և ժողովրդական արհեստների վարչության գլխավոր մասնագետ Ն. Կիլիչյանը։
Հանդիպման օրակարգի հիմնական հարցերն էին Սոֆիայի կենտրոնի 2019 թ.-ի բովանդակային և ֆինանսական հաշվետվությունների, քովիդ-19 համավարակով պայմանավորված 2020-2021 թթ. աշխատանքային ծրագրերի փոփոխությունները և բյուջեի քննարկումները, ինչպես նաև առկա իրավիճակում ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանության մարտահրավերներն ու խնդիրները։
Հանդիպման արդյունքում մատնանշվել են ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանությանն ուղղված մի շարք գիտական, կրթական ու մշակութային ծրագրերի իրականացման առաջնահերթությունները և դրանց շարունակականությունն ապահովելու անհրաժեշտությունը։