xorhurd

Տեղի է ունեցել ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարին կից ոչ նյութական մշակութային ժառանգության հարցերի մասնագիտական խորհուրդ

Սեպտեմբերի 25-ին տեղի է ունեցել ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարին կից ոչ նյութական մշակութային ժառանգության հարցերի մասնագիտական խորհրդի հերթական նիստը: Խորհուրդը ստեղծվել է 2009 թվականին: Այն քննարկում և գրավոր առաջարկներ է ներկայացնում ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների պետական ցանկերում նոր տարրեր ընդգրկելու, ինչպես նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական կամ անհապաղ պաշտպանության կարիք ունեցող արժեքների ցանկերում ընդգրկման նպատակով Հայաստանի Հանրապետության կողմից ներկայացվող տարրերի վերաբերյալ: Խորհուրդը կազմված է 13 անդամներից և որոշումները կրում են խորհրդատվական բնույթ:

 Նիստի ընթացքում քննարկվել են խորհրդի կազմի փոփոխության և ՀՀ ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկը նոր արժեքներով համալրելու հետ կապված հարցեր: Նշյալ ցանկում ընդգրկված են 33 մշակութային արժեքներ, որը ներկայում համալրվելու է ՀՀ-ում տարածված ոչ նյութական մշակութային ժառանգության այլ արժեքներով։
nairyan

«ՆԱԻՐՅԱՆ» պարարվեստի համահայկական մրցանակաբաշխություն

ՀՀ Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության հովանու ներքո «ՆԱԻՐԻ» համահայկական հիմնադրամը Հայաստանի ազգային պարարվեստի միության հետ համատեղ հիմնադրել է «ՆԱԻՐՅԱՆ» պարարվեստի համահայկական մրցանակաբաշխություն։ Մրցանակաբաշխությունը տեղի կունենա հոկտեմբերի 1-ին՝ Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում:

 

Մրցանակաբաշխության մասնակիցներն են՝ 

• Երևանի պարարվեստի պետական քոլեջ
• Վաստակավոր կոլեկտիվ Թ. Ալթունյանի անվան երգի-պարի պետական անսամբլ
• Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի բալետային թատերախումբ
• Վաստակավոր կոլեկտիվ Հայաստանի պարի պետական անսամբլ
• Վաստակավոր կոլեկտիվ Հայաստանի պարարվեստի «Բարեկամություն» պետական անսամբլ
• Բորիս Գևորգյանի անվան Հայաստանի վաստակավոր կոլեկտիվ «Բերդ» պարային անսամբլ
• ՀՀ զինված ուժերի երգի պարի «Սարդարապատ» պարի պետական անսամբլ
• Արցախի պարի պետական անսամբլ
• Խ. Աբովյանի հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի պարարվեստի ամբիոն:

 

«Փառատոնի աջակից» փաթեթը ներառում է 1. Խորհրդանիշի /լոգոտիպ/ զետեղում հիմնադրամի կայքէջում և ֆեյսբուքյան էջում: 2. Փառատոնի մրցանակաբաշխությանը լրագրողի մասնակցության իրավունք և 2 հրավիրատոմս՝ տնօրինությանը:

 

xachmeruk

«Հայաստանը խաղաղության խաչմերուկում» միջազգային ֆոլկլորային փառատոնի շրջանակում անցկացվում են բազմաբ

ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության աջակցությամբ արդեն 8-րդ անգամ իրականացվող «Հայաստանը խաղաղության խաչմերուկում» միջազգային ֆոլկլորային փառատոնն այս տարի անցկացվում է սեպտեմբերի 21-25-ը. բացման արարողությունը տեղի է ունեցել Բյուրականում գտնվող «Տոնացույց» կենտրոնում:

Ծրագրին արտերկրից մասնակցում է 2 խումբ. Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից Քաշանի տիկնիկների թանգարանի ֆոլկ խումբն ու Հնդկաստանի Ռաջիստան նահանգի «Նարութիա» ծիսական պարերի ակադեմիայի ֆոլկ խումբը: Հայաստանից մասնակցում է 6 խումբ՝ «Տոնացույց» ժողովրդական թատրոնը, «Բյուրական» հնագույն երաժշտության անսամբլը, Լեռնապատի «Երջանիկ» ազգագրական երգի և պարի խումբը, «Մասունք» ազգագրական խումբը, Փամբակի «Հեքիաթի տան» ֆոլկ խումբը, «Կարապետ» ստվերների ֆոլկ թատրոնը, ինչպես նաև ժողովրդական վարպետներ՝ խաչքարագործ Բոգդան Հովհաննիսյանն ու նկարիչ Արարատ Սարգսյանը:

Փառատոնի շրջանակում անցկացվում են համերգներ, ցուցահանդեսներ, ազգային ուտեստների ներկայացումներ՝ Երևանում, Փամբակում, Աշտարակում և Բյուրականում, ինչպես նաև ճանաչողական էքսկուրսիաներ՝ Ամբերդում, Գառնիում, Գեղարդում, Էջմիածնում և այլ վայրերում: Տեղի են ունենում հանդիպումներ ուսանողների հետ և մշակութային փոխանակությունների այլ ծրագրեր:

«Հայաստանը խաղաղության խաչմերուկում» միջազգային ֆոլկլորային փառատոնը մեկնարկել է 2011 թվականին, Եվրոպայից հրավիրված ավանդական մշակույթի փորձագետների խմբի մասնակցությամբ, որի արդյունքում Հայաստանը միացել է «Խաղաղության մշակույթ» միջազգային ծրագրին և հիմնադրվել է «Հայաստանը խաղաղության խաչմերուկում» ամենամյա միջազգային ֆոլկլորային փառատոնը:

Փառատոնի հիմնական նպատակը տարբեր ազգերի ժողովրդական մշակույթի և միջմշակութային երկխոսության միջոցով տարածաշրջանում խաղաղության մշակույթի տարածումն է, միջմշակութային համագործակցության նոր եզրերի ստեղծումը, ժողովուրդների բարեկամության ամրապնդումը, մշակույթների ճանաչելիության բարձրացումը, ինչպես նաև տեղական համայնքների մշակութային և սոցիալ-տնտեսական զարգացումը:

qarktik

«Արի՜ խաղանք քարկտիկ Նինո՜»

Անշուշտ բոլորս անգիր գիտենք այս հրաշալի երգի տողերը և միաձայն շա՜տ ենք երգել:Բայց օրերից մի օր հարց ծագեց.էտ ո՞րն է քարկտիկը,որ խաղում է էս տղան Նինոյի հետ: Բա մենք հԸնչի՞ չենք խաղում էլ…. Այսպես.տեղադրում ենք այստեղ քարկտիկ խաղը և հույսով լցված ենք սիրելի եղբայրներ և քույրեր,որ Ձեր ներդրումը կունենաք մեր հին բակային խաղերը վերականգնելու և վերաներկայացնելու գործում:

 

Քարկտիկ,Մոլաբեր,Հինգքարի.խաղը բազում անուններով է հայտնի,սակայն ամենատարածվածը քարկտիկն է: Խաղում են 5 փոքր ու կլոր քարերով։ Մասնակցում են 2-5 հոգի։ Խաղը բաղկացած է յոթ գործողությունից։ նախքան խաղն սկսելը խաղացողը քարերը փռում է գետնին։ Այնուհետև՝

 

1. Վերցնելով քարերից մեկը՝ նետում է վեր։ Վերցնում է մեկական քար և որսում ընկնողը։
2. Նույն գործողությունը կատարում է, բայց քարերը վերցնում է զույգ-զույգ։
3. 
Նույն գործողությունը է կատարում։ Քարերը վերցնում է երեքը միասին, մեկը՝ առանձին։
4. Վեր նետելով մեկը՝ մյուս չորսը դնում է գետնին:
5. Վեր նետելով մեկը՝ վերցնում է գետնին դրված չորսը։
6. Բոլոր հինգ քարերը վեր նետելով՝ որսում է ձեռքի երեսով, ապա ձեռքի երեսով նետելով՝ որսում ձեռքի ափով։
7. Այս փուլը կոչվում է շուն և կազմված է չորս մասից։ Խաղացողը քարերը փռում է գետնին, ապա մի ձեռքի ցուցամատով ու բթամատով կամուրջ է կազմում գետնին.

 

ա.վեր նետելով մի քար՝ մյուսները մատի հպումով անց է կացնում կամրջի տակով։
բ.քարերն անց է կացնում զույգ-զույգ։
գ.քարերն անց է կացնում երեքը միասին, մեկն առանձին։
դ.քարերն անց է կացնում չորսը միասին։

Գործողությունները կատարելուց հետո խաղացողը պետք է որսա ընկնող քարը։ եթե դա նրան չի հաջողվում, նա համարվում է պարտված և խաղն սկսում են սկզբից։ Հաղթում է նա, ով առաջինն է կատարում բոլոր գործողությունները։

 

stepanavanum

Հայկական արհեստների ցուցահանդես Ստեփանավանի մշակույթի և ժամանցի կենտրոնում

Սեպտեմբերի 13-ին` ժամը 16:00-ին, Ստեփանավանի մշակույթի և ժամանցի կենտրոնում կբացվի հայկական արհեստների ուսուցման և հուշանվերների պատրաստման դասընթացի մասնակիցների ցուցահանդեսը։ Ծրագիրն իրականացվում է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության աջակցությամբ և «Արգինա» մշակութային հասարակական կազմակերպության նախաձեռնությամբ: Ծրագրի շրջանակում իրականացվող կարպետագործության, կավագործության և նկարչության դասընթացներին մասնակցում են Լոռի Բերդ խոշորացված համայնքից և Ստեփանավան քաղաքից շուրջ 60 պատանի և երիտասարդ։

Կարպետագործության դասընթացներին մասնակցել են նաև միջին տարիքի կանայք և օտարերկրացիներ` ԱՄՆ խաղաղության կորպուսի կամավորներ, իսկ կավագործության դասընթացներին` Ռուսաստանի Դաշնությունից իրենց ամառային արձակուրդները Լոռի Բերդում անցկացնող երիտասարդներ։

Լոռի Բերդ համայնքային կենտրոնում, որը ներառում է 9 համայնք (Լոռի Բերդ, Լեջան, Ագարակ, Յաղդան, Կողես, Բովաձոր, Ուղուտ, Սվերդլով, Հովնանաձոր) և հայտնի է «Լոռի Բերդ քաղաքատեղի» պատմամշակութային արգելոց թանգարանով, պատանիների և երիտասարդների շրջանում իրականացվող մշակութային կարողությունների զարգացման՝ կարպետագործության, կավագործության, նկարչության և հուշանվերների պատարաստման դասընթացները հիմք կհանդիսանան համայնքում մշակութային դաստիարակության, նոր հմտությունների և գիտելիքների ձեռք բերման համար։

perch-proshyan

Աշտարակի Պերճ Պռոշյանի տուն-թանգարանում ընթանում է «Հին արհեստների նոր տունը» ծրագիրը

ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության աջակցությամբ, Աշտարակի Պերճ Պռոշյանի տուն-թանգարանում իրականացվում է «Հին արհեստների նոր տունը» հայկական ավանդական արհեստների ուսուցման և սկսնակ զբոսավարների դասընթացների ծրագիրը: Այն բաղկացած է երկու մասից՝ նախատեսված տարիքային երկու խմբերի համար։ Առաջին մասը մեկնարկել է ս. թ. հուլիսի 17-ից և վերաբերում է հայկական ավանդական արհեստների ուսուցմանը: Այն նախատեսված է 18-60 տարիքային խմբի համար, որի ընթացքում ուսուցանվում է բացիկագործություն և ժանեկագործություն: Բացիկագործության դասընթացի ընթացքում մասնակիցները դեկորատիվ թղթի վրա ասեղնագործում են և պատրաստում թեմատիկ բացիկներ: Հայկական ասեղնագործ ժանյակի դասընթացի ընթացքում մասնակիցները հմտանում են նուրբ, գեղեցիկ անձեռոցիկներ և թաշկինակներ պատրաստելու գործում: 

Ծրագրի երկրորդ մասը մեկնարկելու է սեպտեմբերի կեսին և նախատեսված է 13-18 տարեկանների համար, որի ընթացքում մասնակիցները կծանոթանան Աշտարակի պատմամշակութային հուշարձանների պատմությանը, տարածաշրջանի ավանդույթներին, էքսկուրսավարության հմտություններին, կանցկացվեն անգլերենի պարապմունքներ։

 

Ծրագրի հիմնական նպատակն է նպաստել մարզային մշակութային կյանքի աշխուժացմանը, ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանությանն ու փոխանցմանը, ինչպես նաև թանգարանի հանրահռչակմանն ու աշխույժ կրթական միջավայրի հաստատմանը:

lazaryanner

Լազարյանների պատմական առանձնատանը բացվել է ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանատան մշակութային կենտրոնի արտ-սրահը

Վերջին մեկ տարվա ընթացքում ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանության ջանքերով վերականգնվել է Լազարյանների պատմական առանձնատան մաս կազմող XVII-րդ դարի շինությունը, որտեղ ներկայումս տեղակայված է դեսպանությանը կից գործող Հայկական մշակութային կենտրոնը.

XVII – րդ դարի մասնաշենքի երկրորդ հարկում տեղակայված են հայկական կիրակնօրյա դպրոցը , կենտրոնի ներքո գործող մշակութային խմբակները, դուդուկի դպրոցը, ազգագրական պարերի, վոկալի եւ թատերական խմբակներն ու նախադպրոցական խումբը։

Վերջինս բաղկացած է չորս հիմնական սրահից, որտեղ մշտապես կազմակերպվում են ցուցահանդեսներ, համերգներ, ֆիլմերի ցուցադրություններ, տարբեր ոլորտների անվանի հայ գործիչներին նվիրված միջոցառումներ.

Վերականգնված տարածքը ծառայում է նաեւ որպես յուրօրինակ հարթակ հայկական արտադրանքի շնորհանդեսների, տարբեր ոլորտների հայ-ռուսական մասնագիտական խմբերի համատեղ նախաձեռնությունների ու զբոսաշրջային ոլորտին ուղղված ծրագրերի ներկայացման համար.

Վերջին երեք ամիսների ընթացքում 2018թ-ին մշակութային կենտրոնի արտ-սրահում իրականացվել են տասնյակ միջոցառումներ՝ հայ համայնքային կազմակերպությունների, հայ երիտասարդական կառույցների, մասնագիտացված խմբերի ու միավորումների ինչպես նաև հայաստանյան արտադրողների հետ համագործակցությամբ։

Մասնավորապես, այս ժամանակահատվածում կազմակերպվել են մի քանի խոշոր ցուցահանդեսներ, որոնցից առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի Այվազովսկու, Սարյանի, Նալբանդյանի և այլ հայտնի նկարիչների աշխատանքների եզակի ցուցահանդեսը։ Նշյալ տարածքում տեղի են ունեցել բազմաթիվ միջոցառումներ՝ Հայաստանի և Ռուսաստանի բժիշկների համատեղ հանդիպում-քննարկումը՝ առողջարանային ոլորտում զբոսաշրջության զարգացման շուրջ, Մոսկվայում գործող հայկական երաժշտական համույթների համերգային երեկոները, հայ արվեստագետների գրքերի շնորհանդեսները, Հայաստանից փառատոնների մասնակցության նպատակով Մոսկվա ժամանած թատերական խմբերի հետ հանդիպումը, տարբեր բնագավառների անվանի հայազգի գործիչների հուշ երեկոները, Արցախին նվիրված ֆիլմերի ցուցադրությունները, Մոսկվայի հայ երիտասարդական կառույցների և մոսկովյան բուհերի հայազգի ուսանողների հավաքները, հայաստանյան գինեգործության ոլորտը ներկայացնող արտադրողների շնորհանդեսներն ու այլ նախաձեռնություններ։

Վերոնշյալ միջոցառումները լուսաբանվել են դեսպանության սոցիալական ցանցերում, ինչպես նաև հայկական և ռուսաստանյան մամուլում։

Վերանորոգված հատվածում ներկայումս պատրաստվում է «Թուֆենկյան» ընկերության գորգերի նմուշների յուրօրինակ ցուցադրություն։ Միևնույն ժամանակ նշյալ սրահում սեպտեմբեր ամսից կմեկնարկի Հայաստանի զբոսաշրջային հնարավորություններին նվիրված միջոցառումների շարքը՝ ոլորտի առաջատար մասնագետների մասնակցությամբ։ Հայաստանի զբոսաշրջային ոլորտի ներկայացմանն ուղղված ծրագրերի շարքում նախատեսվում է նաև իրականացնել հայկական խոհանոցին նվիրված դասընթացներ մոսկվաբնակ հայազգի հայտնի ռեստորատոր Գայանե Բրեյովայի կողմից։ Առաջիկայում տեղի կունենան նաև ռուսաստանաբնակ հայազգի գրողների գրքերի շնորհանդեսները։

Վերանորոգումից հետո բացված տարածքն ամբողջությամբ ծառայում է դեսպանության հայկական մշակույթի հանրաճանաչելիության բարձրացմանը ՌԴ-ում: Այն հանդես է գալիս նաեւ որպես հայ համայնքային կառույցների միջոցառումների իրականացման եւ Հայաստանի տնտեսական հաջողությունների ու հայկական արտադրանքի ներկայացման կարեւոր հարթակ.

XVII- րդ դարի մասնաշենքի վերականգնմանն աշխատանքներն իրականացվել են

ռուսաստանաբնակ հայ բարերարների աաի իաիիոց

varq-hayoc

«Վարք Հայոց» ավանդական երգի-պարի խումբը հանդես է եկել Ռումինիայում և Սերբիայում

«Վարք Հայոց» ավանդական երգի-պարի խումբը հաջողությամբ հանդես է եկել Ռումինիայում և Սերբիայում տեղի ունեցած միջազգային ֆոլկլորային փառատոններին

Ս. թ. հուլիսի 31-ից օգոստոսի 19-ը ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության աջակցությամբ և «ԱրմենիաՍեիՍփեյն» մշակութային ասոցիացիայի ու «Վարք Հայոց» մշակութային հասարակական կազմակերպության ջանքերով «Վարք Հայոց» ավանդական երգի-պարի խումբը մասնակցել է Ռումինիայի Հանրապետության Պիատրա Նեամց և Կալարաշի, ինչպես նաև Սերբիայի Հանրապետության Պիրոտ քաղաքներում իրականացվող միջազգային ֆոլկլորային փառատոններին: «Վարք Հայոց» ավանդական երգի-պարի խումբը հիմնադրվել է 2013 թ.՝ հայկական մշակույթը պահպանելու, տարածելու և հետագա սերունդներին փոխանցելու գաղափարներով լեցուն մի խումբ երիտասարդների կողմից: Հիմնադրման առաջին իսկ օրից խումբն իր առջև խնդիր է դրել կենսունակ պահել ավանդական երգն ու պարը, վարքն ու բարքը, մոռացված ծեսերն ու ավանդույթները:

Նշյալ փառատոներին մասնակցել են շուրջ 16 երկրի ֆոլկլորային խմբեր, որոնց շարքում «Վարք Հայոց» խմբի ելույթներն արժանացել են կազմակերպիչների և հանդիսականնների բարձր գնահատականին և դիպլոմներին։

Փառատոնի համերգային ծրագրերը տեղի են ունեցել ոչ միայն նշված քաղաքներում, այլև դրանց հարակից համայնքներում: Դրանք մեկնարկել են մասնակից խմբերի քայլերթերով և առանձին ելույթներով: «Վարք Հայոց» խումբը փառատոնի ընթացքում ներկայացրել է հայկական ավանդական երգ ու պարեր, տոների և ավանդական հարսանիքի բեմականացումներ:

Նշյալ միջազգային փառատոներին խմբի մասնակցությունը նշանավորվում է միջազգային մշակութային հարթակներում հայկական ոչ նյութական մշակութային ժառանգության տարածման և հանրահռչակման, ինչպես նաև խմբի ստեղծագործական գործունեության հետագա խթանման հանգամանքով:

vana-lich

Վանում նախապատրաստվում են Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցու պատարագին

Թուրքիայի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարության թույլտվությամբ 2010թ. ի վեր Վանա լճի Աղթամար կղզու Սուրբ Խաչ եկեղեցում իրականացվում է պատարագ տարին մեկ անգամ:

Միայն 2015թ. թուրքական իշխանությունների կողմից տրված դադարից հետո վերջին երկու տարիներին շարունակվում է պատարագ մատուցվել Սուրբ Խաչ եկեղեցում:

Թուրքիայի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարության Վանի նահանգային կառույցի ղեկավար Մուզաֆֆեր Աքթուղը հայտնել է, որ արդեն սկսվել են սեպտեմբերի 8-ին կայանալիք պատարագի նախապատրաստական աշխատանքները:
 

Աքթուղի խոսքով` Թուրքիան ակնկալիքներ ունի, որ այս տարի պատարագին ավելի շատ մարդ կմասնակցի, քան նախորդ տարի էր, գրում է Ermenihaber-ը: